Có nên cúng Vu lan trước cúng chúng sinh không?

 

Vì mùa Vu lan trùng với tháng 7 âm lịch hay còn gọi là tháng cô hồn với tục lễ xá tội vong nhân nên nhiều người thường nhầm lẫn hai lễ tiết này.

Theo các chuyên gia tâm linh, dù trùng hợp về thời gian nhưng cách thức cúng lễ lại hoàn toàn khác nhau. Cúng Lễ Vu lan tốt nhất nên cúng từ mùng 2 đến ngày 12 tháng 7 âm lịch. Bởi theo quan niệm dân gian, từ ngày 13 âm lịch trở đi là ngày chở mã, các con cháu lúc này có cúng bái lễ lạy như thế nào thì bao nhiêu lễ vật cũng không được dân lên tổ tiên ông bà nữa.

Từ bao đời này, truyền thống cúng Rằm tháng 7 của người Việt luôn là cúng Vu lan trước, sau đó mới lễ xá tội vong nhân và cúng cô hồn.

 

Mâm cỗ chay cúng Vu lan tại nhà

Cúng Vu lan có thể được thực hiện tại chùa hay tại nhà với lễ vật là các món chay do gia chủ tùy ý sửa soạn dâng lên ông bà tổ tiên. Cúng chúng sinh là nghi thức cuối cùng sau khi đã cúng Phật, cúng tổ tiên...

Các chuyên gia tâm linh cho rằng cúng chúng sinh tốt nhất nên cúng ở chùa, đình, đền... để tránh rước ma quỷ vào nhà. Còn khi cúng chúng sinh tại chùa sẽ dễ dàng dụ ma quỷ đến lấy thức ăn và nghe giáo lý nhà Phật để giác ngộ, hướng thiện.

Lễ cúng chúng sinh thường được tổ chức vào chiều tối ngày 14 hoặc 15 tháng 7 âm lịch. Bởi quan niệm dân gian cho rằng đây là thời gian các vong hồn chuẩn bị trở về địa ngục, nhận được lương thực thực phẩm, tiền vàng theo xuống âm phủ.

Dù cùng là cúng chay nhưng mâm cúng úng Vu lan và cúng chúng sinh hoàn toàn khác nhau. Nếu cúng Vu lan tại nhà, mâm cúng thường là cỗ chay với các món thông thường như bữa cơm gia đình là: nem chay rán, xôi ngô (xôi dừa), rau củ luộc, món xào chay, món canh chay... Các món ăn không cần quá cầu kỳ mà chỉ cần tươm tất và đủ vị, chứa đựng lòng thành kính của con cháu dâng lên ông bà tổ tiên.

Còn mâm cúng Vu lan tại chùa thì càng đơn giản hơn nữa, bạn không cần chuẩn bị mâm cỗ thịnh soạn mà chỉ cần: muối, gạo (mỗi thứ một ít), xôi chè (hoăc bánh trôi, bánh chay), oản đường, hương, hoa, từ 3-5 loại quả khác nhau. Mâm cỗ chay cúng Vu lan tại chùa đơn giản vì dâng lên lễ Phật trong khóa lễ Vu lan đã được nhà chùa chuẩn bị đầy đủ.

 

Mâm cúng chúng sinh

Trong khi đó, mâm cúng chúng sinh bao gồm: ngô, khoai, sắn luộc, cháo hoa, bỏng ngô, chút bánh kẹo, đồ ăn vặt như bim bim, ngô rang... Ngoài ra còn có hương, hoa và tiền vàng mã, quần áo chúng sinh với nhiều màu sắc (xanh lam, xanh lá mạ, vàng, hồng...). Sở dĩ chỉ cúng cô hồn bằng các món ăn chay, không cúng đồ mặn vì quan niệm sẽ khơi dậy lòng tham, sân, si, hiểm ác.

 

Mâm cúng Vu lan không bày biện tiền vàng hoặc tiền thật trong khi mâm cúng chúng sinh rải nhiều tiền vàng, thắp nhiều nến và nhang. Cúng chúng sinh phải rải tiền vàng ra mâm cúng phải để 4 hướng Đông, Tây, Nam, Bắc, mỗi hướng từ 3-5-7 cây hương.

Cúng Vu lan là dâng mâm cỗ lên ban thờ để thắp hương cho tổ tiên ông bà. Trong khi cúng chúng sinh tại nhà thì phải bày lễ ngoài sân hay trước cổng. Gia chủ khấn theo bài cúng chúng sinh để mong các linh hồn sớm siêu thoát, không lang thang quấy nhiễu gia đình. Sau khi cúng thì rắc gạo, muối, ra sân và đốt vàng mã coi như chút "lộ phí" để xua đuổi vong hồn về cõi âm, không phảng phất nơi dương gian.