Chuyện lạ Việt Nam: Cụ bà hơn 80 năm ăn đất, biến đất thành quà ăn vặt bán với giá 100 nghìn/kg

Cách đây rất lâu, nhiều người người dân ở huyện Lập Thạch (tỉnh Vĩnh Phúc) đã tục ăn đất. Đây được xem như một tục lệ rất độc đáo của vùng này nhưng năm tháng qua đi, tục ăn đất dần dần biến mất.

Theo người dân, tới nay, ở Lập Thạch chỉ còn duy nhất một bà lão vẫn nắm giữ được những "công thức độc quyền" chế biến thức quà vặt thú vị, độc lạ này. Đó là bà Khổng Thị Biện (83 tuổi, trú tại tổ dân phố Thống Nhất, thị trấn Lập Thạch).

Cụ bà 83 tuổi vẫn cần mẫn, tỉ mỉ chế biến món ăn độc lạ "đất hun khói"

Theo bà Biện, ở địa phương bà, ngói là tên gọi người ta dành để chỉ loại đất có thể ăn được. Cùng một loại ngói nhưng để ra được thành phẩm có vị thơm ngon, đẹp mắt hay không còn phụ thuộc rất nhiều vào bàn tay của người chế biến.

Phải đào thật sâu dưới lòng đất và chỉ có loại ngói đặc biệt mới làm thành quà ăn vặt được

Cụ bà 83 tuổi tiết lộ, muốn tìm được ngói ngon phải đào thật sâu xuống lòng đất. Ở Lập Thạch trước đây từng có 3 lò ngói nhưng nay đều đã bị san lấp hết, chỉ còn lại duy nhất một lò nằm ngay phía sau ngôi nhà của gia đình bà Biện đang sinh sống.

Nhìn bề ngoài, ngói có dạng cục và rất giống với cục đá nhưng lại không cứng như đá. Sau khi đẽo gọt sạch sẽ lớp bẩn bám bên ngoài, người ta có thể ăn trực tiếp mà không cần qua chế biến. Bà Biện miêu tả, "Ngói có vị bùi giống như ta ăn bánh khảo, củ ấu".

Sau khi được tìm về, ngói dạng cục sẽ cần trải qua rất nhiều bước công chế biến kỳ công

Tuy nhiên, để tạo ra được món ăn vặt thơm ngon, có mùi vị đặc trưng, ngói sau khi được đào lên phải trải qua công đoạn "hô biến" kỳ công. Trước tiên, khi đào được ngói lên, cụ bà 83 tuổi phải cẩn thận tách những phần ăn được thành từng miếng. Sau đó đến công đoạn cạo bỏ và làm thật sạch những lớp đất màu bẩn bám trên ngói.

Khi đã sạch sẽ, ngói được đem đi hun. Theo bà Biện, đây là bước quan trọng nhất trong khâu "chế biến" để cho ra thành phẩm là những miếng ngói có màu sắc và mùi vị đặc trưng.

Ngói trước khi đem đi hun qua khói

Công đoạn hun chỉ để lấy làn khói bay ra, người làm cần dùng tay xoa đều, để mẻ ngói có màu vàng đẹp và mùi thơm đặc trưng. Ngoài ra, muốn món ăn có đậm mùi khói thì không để lửa cháy to mà chỉ để cho khói bay lên. Trong lúc làm, "đầu bếp" cũng có thể tùy ý chọn nhiên liệu để tạo khói nhưng để có mẻ ngói ngon nhất thì thành phần cần có là rơm và lá sim.