Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Đắk Lắk: Chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh viêm màng não mô cầu

Viêm màng não do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm vì có thể gây tử vong nhanh chỉ trong 24 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng đầu tiên và cứ 2 trong số 10 người mắc bệnh sẽ gặp các di chứng như liệt, điếc, thiểu năng trí tuệ… suốt đời. Ngành y tế khuyến cáo tiêm vắc xin là giải pháp hữu hiệu để phòng ngừa viêm màng não mô cầu trong cộng đồng.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thống kê mỗi năm thế giới có khoảng 1,2 triệu ca mắc viêm màng não do não mô cầu, khoảng 50% bệnh nhân mắc não mô cầu sẽ tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Dù được chữa trị tích cực, mỗi năm thế giới vẫn có khoảng 135.000 ca tử vong, chiếm khoảng 15% số ca mắc.

Năm 2025, số ca mắc viêm màng não do não mô cầu tại Việt Nam tăng gấp 6 lần so với cùng kỳ năm 2024. Hầu hết bệnh nhân đều nhập viện trong tình trạng nặng, do triệu chứng mờ nhạt, dễ nhầm lẫn với các bệnh cảm cúm thông thường khác. Đáng nói, bệnh não mô cầu xuất hiện quanh năm, gặp ở mọi lứa tuổi, có thể bùng phát thành dịch ở những nơi tập trung đông người như doanh trại, ký túc xá sinh viên, trường học, nhà trẻ, nhà máy, công sở…

Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, mới đây trên địa bàn cũng đã ghi nhận 1 trường hợp mắc viêm màng não do não mô cầu. Điều tra dịch tễ cho thấy, bệnh nhân nam, tên N.N.D (SN 2011) trú tại thôn Tuy Dương, xã Ô Loan.

Trước khi mắc bệnh viêm màng não do não mô cầu, sức khoẻ bình thường, không có bệnh nền. Nhưng bệnh nhân chưa tiêm vắc xin phòng bệnh viêm não mô cầu. Từ ngày 30/8 đến ngày 07/9/2025, sau nhiều ngày điều trị nhưng các triệu chứng không thuyên giảm nên đến ngày 07/9/2025, bệnh nhân được chuyển vào Bệnh viện Nhi đồng 2, thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục điều trị.

anh-1376
Tiêm vắc xin là giải pháp quan trọng và tốt nhất để phòng bệnh viêm màng não do não mô cầu

Theo tiến sĩ Trần Thị Thúy Minh, Trưởng khoa Nhi tổng hợp - Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên, khác với các bệnh mạn tính có thời gian tiến triển dài, viêm màng não mô cầu có thể khởi phát rất đột ngột với các triệu chứng như sốt, xuất hiện ban đỏ hay còn gọi là tử ban sau đó lan ra nhanh chóng, lúc này tính mạng của người bệnh chỉ còn tính bằng giờ. Do đó, viêm màng não còn được gọi là “bệnh tử 24 giờ”, tức người bệnh có thể tử vong trước cả 24 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng đầu tiên. Vi khuẩn não mô cầu gây ra hai bệnh thường gặp và nặng nề nhất là viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết, ngoài ra có thể gây viêm ở các vị trí ngoài màng tim, niệu đạo, phổi, kết mạc, khớp…

“Viêm màng não mô cầu được xếp là 1 trong 10 bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong cao nhất ở Việt Nam với các ca mắc bệnh được ghi nhận mỗi năm. Bệnh nguy hiểm khi gây tử vong nhanh chỉ trong 24 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng đầu tiên và cứ 2 trong số 10 người mắc bệnh sẽ gặp các di chứng như hoại tử da gây sẹo, cắt cụt chi, điếc, mù lòa, chậm phát triển tâm thần và hành vi… Đặc biệt, chi phí điều trị một ca bệnh do não mô cầu cũng rất tốn kém, có thể lên đến hàng tỷ đồng và phải sử dụng nhiều thiết bị, nhân lực, chi phí, chưa kể gánh nặng chăm sóc về sau cho người bệnh tàn tật. Nguyên nhân gây ra bệnh viêm não mô cầu là do vi khuẩn Neisseria meningitidis, hay còn gọi là Meningococcus.

Theo thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Thắng, Phó Trưởng khoa phụ trách khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm - Kiểm dịch y tế quốc tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, bệnh viêm màng não do não mô cầu (nhóm B) là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm. Bệnh còn nguy hiểm khi thường được phát hiện muộn, dễ nhầm lẫn trong chẩn đoán, dẫn đến khó điều trị kịp thời. Trẻ càng nhỏ, các dấu hiệu càng khó nhận diện. Để phòng bệnh do não mô cầu khuẩn, trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn, nhất là người mắc các bệnh lý mạn tính cần tiêm vắc xin phòng ngừa từ sớm. Các nhóm huyết thanh phòng các chủng gây viêm màng não không phòng ngừa chéo, nên dù trẻ đã được chủng ngừa nhóm B vẫn hoàn toàn có thể nhiễm nhóm A, C, Y và W. Do đó, ngoài tiêm vắc xin phòng viêm màng não do não mô cầu nhóm B, người dân vẫn cần chú ý tiêm thêm vắc xin phòng nhóm A, C, Y và W.

Có thể nói, viêm màng não do não mô cầu là căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có diễn tiến nhanh chóng, gây nên nhiều biến chứng nguy hiểm và đe dọa tử vong ở trẻ. Hiện nay vắc xin phòng viêm não mô cầu là vắc xin dịch vụ, chưa được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng nên tỷ lệ tiêm phòng vắc xin này chưa cao. Trong khi đó không cần phải nằm trong khu vực có dịch bệnh, người dân đặc biệt là trẻ nhỏ vẫn có thể mắc bệnh bất cứ lúc nào. Vì vậy, bên cạnh việc giữ vệ sinh cá nhân cho trẻ và giữ vệ sinh nơi sinh sống thì tiêm phòng vắc xin viêm não mô cầu là cách giúp trẻ phòng tránh bệnh tốt nhất.