CEO Vietjet Nguyễn Thị Phương Thảo và sứ mệnh hiện thực hóa những giấc mơ bay

Bà Nguyễn Thị Phương Thảo - sinh ra tại Hà Nội, sở hữu tấm bằng tiến sĩ kinh tế chuyên ngành Tài chính ngân hàng. Bà là CEO kiêm Tổng giám đốc Vietjet Air, Phó Chủ tịch HĐQT HD Bank, Chủ tịch HĐQT Sovico Group... Bà là 1 trong 100 gương mặt phụ nữ quyền lực nhất thế giới do Tạp chí Forbes bình chọn.

Nhắc tới bà Thảo người ta thường nhắc ngay tới  Vietjet Air - hãng hàng không tư nhân thành công bậc nhất tại Việt Nam. Vietjet Air "cất cánh" thành công trong bối cảnh chậm hơn nhiều hãng khác nhưng lại thành công theo hướng đi riêng. Bà tiết lộ ban đầu, đề án của Vietjet Air là một hãng hàng không 5 sao nhưng mọi chuyện thay đổi từ một chuyến đi thiện nguyện ở vùng cao.

Một bà lão hỏi các nhân viên Vietjet rằng: "Bao nhiêu tấn thóc để có thể mua được một chiếc vé máy bay, để mế để dành". Câu hỏi ấy đã khiến ban quản trị Vietjet giật mình và chuyển sang nghiên cứu mô hình kinh doanh đại chúng, mong muốn hiện thực hóa ước mơ đi máy bay của những người dân lao động như bà mế mà họ đã gặp.

Bà Thảo cũng nhìn thấy câu chuyện của chính mình hàng chục năm về trước trong chính câu hỏi của bà mế. Nữ CEO tiết lộ hồi nhỏ cũng từng không ít lần ngước lên trời nhìn máy bay và lòng thầm ước một ngày mình được ngồi lên đó, được đến những nơi xa xôi mình chưa bao giờ được đặt chân tới.

Có hàng triệu người dân Việt Nam có chung niềm ước mơ ấy nhưng không thể thực hiện được bởi vé máy bay vẫn đắt đỏ bằng cả một gia tài. Khi chuyển hướng 180 độ, bà Thảo và các cộng sự nhận thấy mô hình hàng không giá rẻ không chỉ mang lại cơ hội bay cao cho người  thu nhập thấp mà về mặt kinh tế nó hoạt động rất tốt, kéo theo sự phát triển của kinh tế, du lịch, đầu tư mạnh mẽ.

"Hàng không có một sức cuốn hút mãnh liệt, không phải hiệu quả, doanh thu, lợi nhuận mà là những thay đổi mang đến cho kinh tế, đất nước, vừa mang Việt Nam ra thế giới, vừa kéo thế giới đến với Việt Nam. Việc giúp hàng triệu người dân lần đầu tiên có cơ hội đi máy bay là niềm hạnh phúc của chúng tôi", bà Thảo nói.

Khác với các hãng hàng không khác, chiến lược phát triển của Vietjet là tránh cạnh tranh thay vào đó, đi mở mang khách hàng mới, thị trường mới, sân bay mới… để duy trì vì thế. Tuy nhiên, tham vọng của vị Tổng giám đốc Vietjet không dừng lại như vậy.

Bà Thảo cho biết, các cường quốc trên thế giới đều sở hữu đội máy bay hùng mạnh với nhiều hãng hàng không lớn, quy mô ít nhất hành trăm tàu bay. Do đó, bà muốn phát triển Vietjet như Emirates của châu Á. Định hướng phát triển doanh nghiệp hướng tới phụng sự cộng đồng cho thấy ý thức trách nhiệm xã hội của người đứng đầu doanh nghiệp. Bà Thảo cho biết, không riêng gì doanh nhân, dù ở bất kì vị trí nào bà cũng luôn ý thức về việc cống hiến cho xã hội.

Là một nhà lãnh đạo, bà Thảo đóng vai trò khơi gợi, định hướng đội ngũ cán bộ công nhân viên đến các hoạt động cộng đồng, làm sao công tác xã hội trở thành một phần đời sống của doanh nghiệp. Bản thân là một người kinh doanh, bà Thảo không đặt nặng vấn đề được và mất của cá nhân và doanh nghiệp trong việc đóng góp cho xã hội.

Bà nói, mình cứ cho đi đã, chưa nghĩ đến việc mình nhận về gì. Bà mế đã được đi máy bay mà không phải ky cóp mất mấy tấn thóc, hay những kỳ thủ như Lê Quang Liêm đã mang về vinh quang và xác lập trí tuệ Việt Nam trong làng cờ vua thế giới. Thấy hình ảnh đất nước, con người Việt Nam cùng chiếc tàu bay Vietjet đi khắp nơi, nữ CEO cảm nhận thấy vui chứ không rạch ròi được - mất.

Sở hữu khối tài sản 2,7 tỉ USD nhưng nữ doanh nhân từng chia sẻ không biết mình có bao nhiêu tiền. Khi được hỏi tiền nhiều để làm gì, bà chỉ cười và nói: "Tiền nhiều để hiện thực hóa những ước mơ cao đẹp và giúp đỡ được nhiều người hơn". Bà quan niệm, kinh doanh giúp doanh nghiệp lớn mạnh hơn để giúp đỡ được nhiều người hơn, chia sẻ thành quả với xã hội, đặc biệt là những người yếu thế, thiệt thòi...

Nói đến trách nhiệm của doanh nghiệp với xã hội, bà Thảo cho rằng doanh nghiệp làm ăn phát đạt cũng là thực hiện trách nhiệm về mặt kinh tế với xã hội bởi nhân viên có thu nhập tốt, đối tác và khách hàng hài lòng. Sau đó mới là trách nhiệm tạo ra giá trị, hiệu quả.

Với tư cách là người đứng đầu nhiều doanh nghiệp, bà Thảo cho biết đã dành một phần đáng kể nguồn thu nhập của các đơn vị cho các chương trình xã hội, chương trình thiện nguyện và các chương trình mang tính chất tạo bệ phóng cho nhan sắc, trí tuệ Việt...

Thực hiện tốt trách nhiệm xã hội cũng tức là doanh nghiệp truyền cảm hứng với cộng đồng. Bản thân mỗi doanh nghiệp trước hết cần tập trung làm tốt công việc  và sứ mệnh của mình. Mình làm tốt sẽ hữu xạ tự nhiên hương, lan tỏa trong doanh nghiệp ra ngoài cộng đồng, tạo động lực đổi mới, sáng tạo cho lớp người khởi nghiệp trong một quốc gia khởi nghiệp. Doanh nhân cũng phải có ý thức tự tôn dân tộc để có động lực làm giàu giá trị Việt và lan tỏa ra thế giới.

Trước khi quyết định dấn thân vào con đường kinh doanh, tỉ phú Phương Thảo hồi nhỏ có ước mơ bình dị là trở thành một cô giáo như mẹ. Trước khi nghĩ đến giấc mơ đưa tên tuổi Việt Nam cất cánh theo những chuyến bay, cô sinh viên trẻ chỉ mong tốt nghiệp và có công việc ổn định trên giảng đường, mua được chiếc xe máy "cá vàng" và căn chung cư… là đủ.

Bước ngoặt trong cuộc đời bà Thảo sau khi nhận học bổng du học, được tiếp xúc với môi trường quốc tế ở vào thời điểm các nước Đông Âu đang cải cách chính trị và kinh tế - perestroika. Đó thực sự là một cuộc cải cách lớn lao diễn ra tại cái nôi của chủ nghĩa xã hội thôi thúc bà ý thức việc góp phần thay đổi nền kinh tế Việt Nam.

Được học tập trong trường Đại học Plekhanov - môi trường của các chính trị gia, các nhà kinh tế, tài phiệt đã thôi thúc cô sinh viên năm thứ hai mới 18 tuổi chuyển hướng sang kinh doanh. Mỗi ngày, của cô sinh viên bắt đầu 8h sáng đi học, chiều về tập tành kinh doanh khác nhau với mấy cô bạn. Hôm nào cũng 12h đêm mới về để ngồi thống kê sổ sách, 2h sáng lọ mọ nấu cơm, ăn tối. 5h sáng lại gọi nhau dậy sắp xếp một số việc kinh doanh trước khi đi học. Đến năm 21 tuổi, cô du học sinh đã có trong tay 1 triệu USD khi mà 1 chỉ vàng chỉ có 200.000 đồng.

"Chân ướt chân ráo" dấn thân kinh doanh trong bối cảnh ở Việt Nam đã xuất hiện một tầng lớp doanh nhân nắm các công ty, tập đoàn lớn, bà Thảo cho rằng bản thân mình chỉ may mắn hơn các doanh nhân cùng thời nhờ cái duyên. Bà không cho rằng mình có tài kinh doanh thiên bẩm.

Đó chỉ là một tiến trình, một cái duyên phải gặp trong cuộc đời. Trong quá trình học, cô du học sinh người Việt đã được rèn kỹ năng nghiên cứu bài bản, kỹ càng, rồi mới làm. Cô còn may mắn có sự giúp sức của những cộng sự có năng lực, tâm huyết, có tầm. Nêu quan điểm về việc một người phụ nữ làm kinh doanh, bà Thảo đánh giá trên thương trường, không có chỗ cho sự yếu đuối.

Thương trường chỉ dành cho những người can đảm, quyết tâm. "Đã làm kinh doanh phải chấp nhận sự sòng phẳng. Các đối thủ cạnh tranh không bao giờ buông tha cho bạn vì bạn là phụ nữ", nữ tỉ phú nói. Nhiều người nói con đường kinh doanh của bà Thảo bằng phẳng nhờ sự khéo léo, uyển chuyển của một nữ doanh nhân. Nữ CEO cho rằng, bất cứ người làm kinh doanh nào cũng phải xuất phát điểm nhờ sự chăm chỉ, nghiêm túc bên cạnh lòng can đảm và quyết tâm. Với phụ nữ còn có thêm đức hi sinh, sự nhẫn nại và lòng bao dung để cùng với doanh nghiệp của mình vượt qua mọi sóng gió, hướng tới sự thịnh vượng.

Có người gọi bà là "người đàn bà thép" nhưng nữ tỉ phú không dám nhận. Bà tâm niệm người phụ nữ đứng đầu doanh nghiệp phải cố gắng làm cho tròn vai trò với công ty và với gia đình. Nếu có chất "thép" thì có lẽ đó là khi đàm phán kinh doanh, mọi thứ phải theo nguyên tắc, quy định đảm bảo quyền lợi, an toàn cho doanh nghiệp của mình, không thể dễ dãi, nhân nhượng.

Bà Thảo tâm niệm, dù làm kinh doanh hay bất cứ việc gì cũng phải cống hiến bằng, năng lực của mình, không thể trông chờ lợi thế. Phụ nữ làm kinh doanh nhưng vẫn phải trọn vẹn công việc gia đình, quỹ thời gian vì thế cũng eo hẹp hơn. Vì trách nhiệm mà các nữ doanh nhân phải cố gắng gấp đôi, gấp 3 nam giới. Phụ nữ chẳng có lợi thế nào so với đàn ông trên thương trường, có chăng đó là giá trị và sự hi sinh cống hiến của bản thân.

Hà Ly (t/h)