Cảnh báo: Bệnh than - căn bệnh nguy hiểm đang quay trở lại!

Bệnh than là bệnh nhiễm khuẩn, gặp phải ở cả người và động vật. Nguyên nhân gây ra bệnh than là do người bệnh nhiễm phải vi khuẩn than Bacillus anthracis.

Bệnh xuất hiện ở các loài động vật máu nóng gồm gia súc, động vật hoang dã và con người. Thời gian tồn tại của vi khuẩn than được tính bằng thập kỷ và thế kỷ. Khi ra ngoài môi trường, chúng có thể sống trong điều kiện khắc nghiệt nhất. Được biết. vi khuẩn than tồn tại ở khắp nơi, kể cả vùng châu Nam Cực (lục địa lạnh nhất).

Người mắc bệnh than có thể điều trị bằng thuốc kháng sinh. Trường hợp động vật mắc bệnh tuyệt đối không được mổ xác mà phải bọc kín và đem thiêu hủy hoàn toàn.

Vi khuẩn gây bệnh than đã từng được sử dụng trong khủng bố sinh học.

2. Những triệu chứng lâm sàn của bệnh than

• Ở thể da, vùng da bị nhiễm trùng xuất hiện ngứa, sau đó nổi sần, mụn nước, sau đó khoảng 2 - 4 ngày sau phát triển thành nốt loét có màu đen kèm theo có phù mức độ từ nhẹ đến nặng. Vị trí thường gặp là đầu, cánh tay và bàn tay. Nếu không được điều trị kịp thời có thể lan tới các hạch bạch huyết vùng rồi vào máu gây nhiễm trùng huyết hoặc tổn thương não.
• Thể phổi. Bệnh than thể phổi có biểu hiện cấp tính như nhiễm đường hô hấp trên. Bệnh thường diễn biến nặng nề sốt và sốc sau 3-5 ngày và sau đó là tử vong.
• Thể ruột. Bệnh than thể ruột hiếm gặp và khó phát hiện. Đau bụng dữ dội kèm theo sốt, nhiễm khuẩn huyết và kết thúc bằng tử vong.

3. Bệnh "hậu bối" - tên cũ là bệnh "than" đang quay trở lại

Gần đây, đơn vị chăm sóc vết thương, Khoa Phẫu thuật Nhiễm khuẩn, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội) liên tục tiếp nhận một số ca bệnh được chẩn đoán “Hậu bối”- tên cũ là bệnh than.

- Điển hình là một người bệnh nam giới quốc tịch Sri Lanka, là nhân viên tàu viễn dương, mang trong mình bệnh tiểu đường mạn tính, trong những tháng ngày lênh đênh trên biển bệnh nhân không may xuất hiện các cụm nhọt nhiễm trùng vùng lưng.

Vì điều kiện thiếu thốn thuốc men trang thiết bị, tổn thương nhanh chóng lan rộng và tạo thành ổ mủ dọc suốt chiều dài từ lưng xuống tận hông 2 bên. người bệnh được được tiến hành hội chẩn và phẫu thuật rạch tháo mủ, cắt lọc làm sạch các ổ nhiễm trùng vùng lưng, đùi cùng với việc kiểm soát đường huyết. Vi khuẩn xét nghiệm là tụ cầu vàng (Staphylococcus Aureus).

- Một trường hợp khác là nữ bệnh nhân (75 tuổi, Hà Nội), có tiền sử điều trị tiểu đường nhiều năm, ung thư vú trái đã mổ. Bệnh nhân có biểu hiện sưng tấy đau lưng 2 tuần nhưng do tâm lý sợ đến bệnh viện nên tự điều trị, tổn thương lan rộng đau nhức nhiều mới đến khám. Bác sĩ Khoa Phẫu thuật nhiễm khuẩn – đơn vị chăm sóc vết thương của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã điều trị cho người bệnh ổn định và tiến hành phẫu thuật, Xét nghiệm vi khuẩn là Staphylococcus Aureus. Hiện vết thương đã ổn định nhưng do tổn thương rộng nhiều khả năng phải vá da.

- Thêm một trường hợp, các bác sĩ trong tua trực cấp cứu đã tiến hành phẫu thuật cho người bệnh nữ 56 tuổi đến từ Lạc Thủy, Hòa Bình với tổn thương vùng gáy gần 2 tuần. Tổn thương là những ổ áp xe nhỏ nhiều vách và ngóc ngách, tổ chức dưới da hoại tử và mủ trắng. Người bệnh đã được cắt lọc, làm sạch và để da hở. Xét nghiệm mủ cũng là Staphylococcus Aureus.

4. Nguyên nhân dẫn đến bệnh than

Bệnh than do vi khuẩn Bacillus anthracis gây ra.

Vi khuẩn nhiệt thán hình thành nha bào (bào tử của vi khuẩn) tồn tại trong đất, nước, không khí, cỏ cây, các vật dụng… trong một thời gian dài. Khi động vật ăn phải thức ăn hoặc hít phải không khí có chứa vi khuẩn thì sẽ mắc bệnh than. Con đường lây truyền sang người cũng tương tự như vậy. Người mắc bệnh do bị vi khuẩn hoặc nha bào xâm nhập vào cơ thể. Các con đường lây truyền bệnh bao gồm: Vết thương hở, đường hô hấp, đường tiêu hóa, thực phẩm nhiễm vi khuẩn.

5. Những ai có nguy cơ mắc bệnh than?

Bệnh xảy ra ở các loại động vật ăn cỏ, động vật ăn thịt, thú nuôi, động vật ăn tạp,…

Về con người, mọi đối tượng đều có nguy cơ mắc bệnh vậy nên hãy chủ động phòng ngừa bệnh.

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh than, bao gồm:

• Người tiếp xúc với con vật bị chết như nhân viên lò mổ, thợ thuộc da.

• Người sống gần khu vực chôn xác động vật bị bệnh than.

• Tiếp xúc với thịt, chất bài tiết, dịch tiết, máu, nước tiểu, dịch mật, sữa, nội tạng… của động vật mắc bệnh.