Cận thận với những biến chứng nguy hiểm vì mắc hội chứng chuyển hóa

Gia tăng tỷ lệ người mắc hội chứng chuyển hóa

Hội chứng chuyển hóa là tình trạng cơ thể gặp nhiều vấn đề sức khỏe cùng lúc như vòng eo lớn, rối loạn lipid máu, tăng huyết áp và đường huyết cao… dễ dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch cũng như đái tháo đường type 2.

Th.s BS Nguyễn Tuấn Long, khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết: Khi một người có từ 3 trong 5 dấu hiệu trên thì nguy cơ mắc bệnh tim mạch sớm có thể tăng tới 3 lần, nguy cơ tiểu đường type 2 tăng tới 5 lần và nguy cơ tử vong tăng gấp đôi so với người bình thường. Nếu bệnh không được kiểm soát kịp thời dễ dẫn đến các biến chứng nhồi máu cơ tim, đột quỵ đe dọa tính mạng.

Theo nghiên cứu đăng tải trên Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), tỷ lệ mắc hội chứng chuyển hóa trên toàn cầu đang ngày càng gia tăng và ước tính vào khoảng 20-25% dân số trưởng thành.

“Tại Việt Nam, tỷ lệ người mắc cũng tương đương với thế giới, song riêng khu vực đô thị lớn như TP. Hồ Chí Minh con số tăng cao hơn. Nghiên cứu của Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP. Hồ Chí Minh (CDC) ghi nhận năm 2022, thành phố có 36,2% người trưởng thành mắc hội chứng này” - Th.s BS Nguyễn Tuấn Long cho hay.

Ghi nhận tại Bệnh viện đa khoa Tâm Anh Hà Nội, tỷ lệ bệnh nhân dưới 50 tuổi mắc các bệnh lý tim mạch chiếm khoảng 15-20%, tỷ lệ gia tăng 10-20% mỗi năm. Trong đó, hội chứng chuyển hóa được xem là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu khiến bệnh tim mạch xuất hiện sớm.

“Thông thường các vấn đề tim mạch thường gặp nhiều ở người từ 50-60 tuổi trở lên. Tuy nhiên, thực tế những năm gần đây, ngày càng nhiều người ở độ tuổi 40, thậm chí dưới 40 đã gặp phải các biến cố tim mạch nghiêm trọng” – Bác sĩ Long cho biết thêm.

Hội chứng chuyển hóa là nguyên nhân gây viêm, tổn thương mạch và biến đổi tim, dẫn đến rung nhĩ. Có nhiều nguyên nhân kết hợp gây ra hội chứng chuyển hóa, trong đó kháng insulin và thừa cân béo phì, đặc biệt là mỡ bụng, đóng vai trò chính. Điều đáng lo là nhiều người không biết mình đang gặp phải tình trạng này vì các dấu hiệu diễn ra âm thầm, ít được chú ý, khiến nhiều trường hợp nhập viện khi bệnh đã ở giai đoạn nặng.

Cách phòng tránh hội chứng chuyển hóa

Theo bác sĩ Long, chế độ ăn uống không lành mạnh, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, thiếu vận động, cùng với yếu tố di truyền cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa. Bên cạnh đó, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, căng thẳng và rối loạn giấc ngủ cũng liên quan đến sự phát triển của hội chứng này.

 Việc phòng ngừa và điều trị hội chứng chuyển hóa trong cộng đồng, đặc biệt là đối với người trẻ cần bắt đầu từ việc nhận biết sớm và điều chỉnh thói quen sống. Trong đó, chế độ ăn uống khoa học đóng vai trò quan trọng, cùng kết với tập luyện thể dục hàng ngày để phòng tránh hội chứng này.

Áp dụng chế độ ăn uống khoa học:

Tăng cường ăn nhiều rau xanh hơn, đặc biệt là những loại rau có lá màu xanh đậm và rau có lá vì chứa hàm lượng chất xơ cao hơn những loại rau thông thường.

Nên chọn nguồn tinh bột từ các loại ngũ cốc nguyên hạt, bánh mì và gạo làm từ lúa mì nguyên cám để cung cấp tinh bột chuyển hóa chậm cho cơ thể cảm giác no lâu hơn, khỏe mạnh, ngăn ngừa hội chứng chuyển hóa tốt hơn.

Nên cắt giảm lượng chất béo từ sữa động vật, bạn có thể chọn uống sữa tách béo hoặc chuyển sang uống sữa thực vật cũng rất thơm ngon.

Nên ăn nguồn protein từ các loại thịt nạc nhiều, hạn chế tối đa mỡ như thịt bò, thịt gà (ức gà) và các loại cá,...

Nên sử dụng dầu ăn chứa chất béo không bão hòa, thay thế mỡ động vật bằng các loại dầu tốt cho sức khỏe như dầu gạo, dầu oliu, dầu hạnh nhân,...

Ưu tiên các loại trái cây có vị chua ngọt dịu, không nên ăn những loại quả quá ngọt vì có chứa nhiều đường, không tốt cho người bệnh tiểu đường type 2.

Hạn chế các loại đồ uống có cồn và đồ ăn vặt chứa nhiều đường, chất béo, gia vị,...

Chế độ luyện tập phòng chống hội chứng chuyển hóa: Ngoài ăn uống thì việc tập luyện thường xuyên cũng đóng một vai trò vô cùng quan trọng với người muốn ngăn ngừa hội chứng chuyển hóa, cụ thể như:

Tăng cường hoạt động, vận động nhiều hơn, tránh ngồi hoặc nằm quá lâu gây ì ạch, tích tụ mỡ thừa không tốt cho cơ thể.

Có thể lựa chọn tập các môn thiên về sức mạnh để xây dựng hình thể tốt hơn và cũng có lợi cho sức khỏe hơn, đốt mỡ nhiều hơn.

Luôn có chế độ tập luyện cá nhân và kiên trì tập luyện đều đặn sẽ giúp ngăn ngừa hội chứng chuyển hóa.

Ngoài ra, để phát hiện sớm hội chứng chuyển hóa cũng cần duy trì khám sức khỏe tổng quát định kỳ.

Thùy Dương