Hướng dẫn làm bài văn nghị luận xã hội lớp 11 về \'bệnh vô cảm\'

 

Thái độ thờ ơ, bàng quan với các sự vật, hiện tượng xảy ra xung quanh cuộc sống hay nói cách khác là sự ích kỉ của một số cá nhân là hiện tượng, vấn đề đáng bàn trong xã hội. Chung quy lại, người ta gọi đó chung là "căn bệnh vô cảm”, trong chương trình văn học, hiện tượng này luôn xuất hiện trong thể loại nghị luận xã hội.

 

Cũng như hầu hết cấu trúc các bài văn nghị luận xã hội khác, nghị luận bàn về “bệnh vô cảm” bao gồm 3 phần: mở bài, thân bài, kết luận.

Dẫn dắt, giới thiệu chủ đề cần bàn luận theo cách trực tiếp hoặc gián tiếp.

Trong cuộc sống xô bồ, kỉ nguyên của công nghệ, kĩ thuật 4.0 hiện nay, đời sống của con người được nâng cao và dễ dàng bị cuốn vào vòng xoáy của dòng thời gian vội vã. Nhịp sống nhanh, hối hả, tất bật dường như chúng ta ít khi quan tâm đến cảm xúc, chẳng buồn để ý đến những gì đang diễn ra xung quanh mình,… để rồi không biết rằng bản thân đã dần mắc phải căn bệnh, gọi chung là… “vô cảm”.

 

Giải thích căn bệnh vô cảm là gì? Bệnh vô cảm là thái độ sống thờ ơ với những thứ xung quanh, cho rằng mọi chuyện không liên quan gì đến mình, chẳng đem lợi cũng chả gây hại cho mình nên không cần quan tâm, bận lòng.

 

Bệnh vô cảm không phải là bệnh lý, không gây ảnh hưởng, tổn hại đến sức khỏe của con người. Tuy nhiên, nó biến con người trở nên chai lỳ với cảm xúc, tâm hồn, thờ ơ với thời cuộc. Lâu dần, căn bệnh này sẽ trở thành “mãn tính”, khó chữa, làm cho con người sống khép kín, không còn tinh thần đoàn kết, yêu thương, chia sẻ.

 

Nêu dẫn chứng của căn bệnh vô cảm trong xã hội hiện nay:

 

Bệnh vô cảm biểu hiện muôn hình vạn trạng trong xã hội, người mắc chứng này cũng đa dạng, không chừa một ai, trong bất kì hoàn cảnh nào. Bệnh vô cảm không chỉ có ở những kẻ xấu, mà nó còn xuất hiện ở những người tốt. Bởi lẽ, sự im lặng. làm ngơ trước cái xấu, để cái xấu chà đạp lên nhân những giá trị nhân văn, thậm chí nhở nhơ ngoài vòng pháp luật thì đó là minh chứng không thể chối cãi cho bệnh vô cảm.

 

Căn bệnh không cảm xúc đang dần “lên ngôi” mạnh mẽ trong cuộc sống hiện đại của chúng ta, xuất phát từ cả suy nghĩ và hành động. Nếu như trước kia, thấy những cảnh tai nạn xảy ra trên đường, những người xung quanh ngay lập tức sơ cứu, gọi xe cứu thương để vào bệnh viện kịp thời, nhưng giờ đây, người đi đường chẳng những không cấp cứu kịp thời mà còn xúm đông xúm đỏ gây ùn tắc giao thông, bàn tán chỉ chỏ chán chê rồi may ra mới có người gọi điện cho bệnh viện. Khi xe cứu thương đến, phải rất khó khăn mới vượt qua được đám đông gây ách tắc giao thông, không ít trường hợp nạn nhân đã tử vong trước khi được đưa vào bệnh viện.

Thậm chí, có người còn lợi dụng thời cơ để “hành sự” cướp giật trên đường phố, hôi của nạn nhân.
Điển hình như vụ “hôi của tập thể” xảy ra vào ngày 16/10/2013, anh anh Vũ Trường Chính (TP HCM) bị 4 tên đạo tặc móc trộm gói tiền 50 triệu đồng khi anh đang dừng xe chờ đèn đỏ. Lúc đó, giữa anh và bọn chúng giằng co khiến bọc tiền rơi tung tóe ra đường. Trong lúc nạn nhân đang lo bắt cướp thì người đi đường lại ào đến... nhặt tiền rồi bỏ chạy.

 

Cũng cùng năm 2013, vụ việc gây chấn động và để lại phẫn nộ trong dư luận một thời gian dài là sự kiện “hôi bia” ở Đồng Nai. Vào 14h ngày 4/12/2013, một chiếc xe tải chở bia gặp nạn tại khu vực vòng xoay Tam Hiệp, TP Biên Hòa (Đồng Nai). Khi chiếc xe khoảng 1.500 thùng bia Tiger bị đổ xuống đường, người dân nhân cơ hội tranh nhau gom bia, có người còn dùng cả xe ba gác để chở bia trước sự tuyệt vọng của tài xế.

Nạn nhân của vụ tai nạn lật xe chở bia là anh Hồ Kim Hậu (30 tuổi, quê tỉnh Bình Định) van xin và gào khóc đến khản cổ nhưng đành bất lực nhìn những gương mặt háo hức đang lượm bia mang về. Chua xót hơn, một số người còn dọa đánh khi bị tài xế ngăn lại. Chỉ trong vòng khoảng 15 phút, số lượng lớn bia bị rớt xuống đường đã bị mọi người hốt sạch.

 

Bên cạnh đó, có không ít trường hợp người điều khiển giao thông gây tai nạn, khiến nạn nhân bị thương liền bỏ chạy thay vì hỏi han, giúp đỡ bởi muốn chối bỏ trách nhiệm.

(Những dẫn chứng cần cụ thể, chính xác).

Nêu hậu quả của căn bệnh vô cảm.

Chính những hành động thờ ơ, vô cảm của giữa người với người trong xã hội khiến cuộc sống chúng ta thiếu đi tình yêu thương, sự kết nối. Gía trị nhân văn bị lu mờ, phai nhạt trước sức mạnh bóng tối, lạnh lẽo của sự vô tâm. Vô cảm về lau dài sẽ “cắm rễ”, trở thành điều hiển nhiên, tạo nên một thế giới hỗn loạn, phức tạp và thiếu đi sự an toàn. Điều này khiến cho các hành vi xấu trong xã hội có sức lộng hành, tiêu diệt đi sự thiện lương vốn có của con người.

 

Đề xuất biện pháp, hướng giải quyết

Truyền thống con người Việt Nam từ xa xưa đến nay luôn đề cao tinh thần đoàn kết dân tộc, quan niệm này cũng được thể hiện nhiều trong kho tang ca dao, tục ngữ của các thế hệ cha ông. Đã đến lúc chúng ta cần hành động, ghi nhớ, kế thừa và phát huy đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Lá lành đùm lá rách”, … của những thế hệ trước để vận dụng cho cuộc sống hiện tại. Có như thế, cuộc đời mới trở tốt đẹp, ý nghĩa hơn. Hạnh phúc là khi chúng ta biết cho đi chứ không chỉ phải mỗi nhận lại.

 

Vô cảm sẽ trở thành căn bệnh vô phương cứu chữa nểu chúng ta không biết lên tiếng ngăn chặn, loại bỏ kịp thời.

Mỗi cá nhân nên tự rèn luyện, nhắc nhở mình để biết phân biệt đúng, sai, hiều đạo lý. Phải có tinh thần chống lại cái xấu, cái ác, không im lặng, thờ ơ để chúng phát triển. Chỉ khi căn bệnh nguy hiểm này được loại bỏ, cuộc sống chúng ta sẽ thêm phần văn minh hơn.

Trên đây chính là gợi ý về cách làm bài văn nghị luận xã hội lớp 11, trình bày suy nghĩ về căn bệnh vô cảm. Hi vọng, các em sẽ có thêm cho mình kiến thức để làm tốt thể loại văn này và tự tin vượt qua kì thi.

 

[presscloud]https://media.baosuckhoecongdong.vn/mediav2/upload/video/2020/05/12/Huong-dan-lam-bai-van-nghi-luan-xa-hoi-lop-11-ve-benh-vo-cam_12052020110127.mp4[/presscloud]

Nghị luận xã hội về bệnh vô cảm