Hướng dẫn cách làm bài văn lập luận chứng minh

Lập luận chứng minh là dùng các lí lẽ, chứng cứ xác thực, đáng tin cậy, được mọi người thừa nhận để khẳng định một luận điểm, ý kiến, nhận định hay đánh giá về sự đúng sai, lợi hại về một vấn đề.

Trong lập luận chứng minh, dẫn chứng giữ vai trò chính. Dẫn chứng này lấy từ thực tế như số liệu, con người, hoặc văn học như danh ngôn, tác phảm, nhân vật,…

Dẫn chứng có giá trị khi xuất xứ rõ ràng, được thừa nhận. Do vậy, dẫn chứng là phải được lựa chọn và thẩm tra kĩ càng, cẩn thận. Yêu cầu của dẫn chưng phải đảm bảo: phù hợp với vấn đề, chính xác, tiêu biểu, toàn diện. Dẫn chứng được sắp xếp, trình bày theo một hệ thống nhất định của người viết.

 

Đề yêu cầu gì?

Thao tác này nhằm xác định yêu cầu chính của đề bài.

Chúng ta cần phải chứng minh điều gì?

Việc này nhằm mục đích xác định cụ thể vấn đề cần chứng minh. Điều càn chứng minh có thể được đưa ra dưới dạng luận điểm cho sẵn hoặc dưới một câu văn, câu thơ, câu nói, hình ảnh,… Đối với những đề mà vấn đề yêu cầu chứng minh đưa ra gián tiếp, ta phải xác định được một cách cụ thể, chính xác vân đề qua hình ảnh, cách biểu đạt.

Luận điểm của bài?

Lập luận chứng minh theo cách nào?

 

Tùy theo từng luận điểm cụ thể mà lựa chọn cách lập luận theo các hướng”

Dùng lí lẽ và phân tích lí lẽ

Dùng lí lẽ và dẫn chứng

Kết hợp cả hai

 

Dàn bài văn nghị luận gồm 3 phần: mở bài, thân bài, kết bài. Xác định nội dung của từng phần, mối quan hệ của các phần, trình tự triển khai các luận cứ trong từng phần, cách đưa dẫn chứng cho mỗi luận điểm, lí lẽ,…

 

Triển khai luận điểm chính bằng các luận điểm nhỏ.

Dùng những lĩ lẽ nào để chứng minh?

Lựa chọn các dẫn chứng để thuyết phục cho lý lẽ

Cân nhắc việc sắp xếp các luận cứ (lí lẽ và dẫn chứng) sao cho thuyết phục.

 

Dựa vào dàn ý đã xây dựng, học sinh bắt đầu triển khai, hoàn thiện các phàn mở bài, thân bài và kết bài.

 

Thường sẽ có các cách viết mở bài như sau:

 

Đề bài: Hãy chứng minh lời khuyên của nhân dân ta trong câu tục ngữ “Lá lành đùm lá rách” đã được thể hiện tự nhiên trong cuộc sống.

Cần đi vào tìm ý:

Câu tục ngữ khuyên điều gì?

Lời khuyên ấy được nhân dân ta thể hiện như thế nào trong cuộc sống từ xưa đến nay?

Những việc làm của ai, làm gì chứng tỏ đạo lý trong lời khuyên đã được thể hiện?

Suy nghĩ về đạo lý đó trong tương lai.

Sau đó, chúng ta đi vào lập dàn ý:

Mở bài: dẫn dắt vào vấn đề.

Thân bài:

Câu tục ngữ qua những hình ảnh ẩn dụ đã khuyên: phải biết giúp đỡ những người khó khăn,
Chứng minh đạo lý đó đã được thể hiện trong đời sống và đã phát huy tác dụng.

a, Từ xưa

Những lời khuyên: Một miếng khi đói bằng một gói khi no, thương người như thể thương thân,…
Những việc làm cụ thể.

b, Ngày nay

Đạo lí đó đã được nhân dân thể hiện tự nhiên, rộng khắp, thành phong trào,…

Tình yêu thương giúp đỡ giữa các vùng miền trong cả nước.

Giúp đỡ bà con vùng lũ lụt, thiên tai, tai nạn giao thông

Trẻ em khó khăn, hộ nghèo

Quỹ từ thiện,…

Tình yêu thương, giúp đỡ đã vượt qua giới hạn biên giới, giúp các nhân dân trên thế giới mỗi khi xảy ra thiên tai.

Suy nghĩ về việc thực hiện và phát huy hiệu quả của đạo lí đó.

Kết bài

 

[presscloud]https://media.baosuckhoecongdong.vn/mediav2/upload/video/2020/04/15/Huong-dan-cach-lam-bai-van-lap-luan-chung-minh (4)_15042020170258.mp4[/presscloud]