Bộ trưởng Bộ Y tế điều trần về cơ chế tự chủ bệnh viện công trước Ủy ban Về các vấn đề xã hội

Sáng 3/10, tại phiên họp toàn thể lần thứ 15 của Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội, Bộ Y tế đã giải trình về việc thực hiện chính sách, pháp luật về cơ chế tự chủ đối với bệnh viện công lập. Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim tiến cho biết, quá trình tự chủ giúp giảm được ngân sách cấp trực tiếp cho các bệnh viện. Việc thực hiện cơ chế tự chủ, điều chỉnh giá dịch vụ được tiến hành theo lộ trình đưa tiền lương vào giá dịch vụ đã góp phần tăng mức độ tự chủ về tài chính. Đồng thời giúp giảm ngân sách nhà nước cấp trực tiếp cho các bệnh viện.

 

Tính đến nay 100% bệnh viện, trung tâm y tế huyện đã được giao quyền tự chủ. Tính đến năm 2018 cả nước có 215 bệnh viện tự đảm bảo chi thường xuyên, 3 bệnh viện đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư, chủ yếu là các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa có điều kiện xác hội hóa như tim mạch, sản nhi, tai mũi họng…

 

 

Với các bệnh viện thuộc quản lý của Bộ y tế, đến năm 2018 đã có 26/45 bệnh viện tự chi thường xuyên. Để thực hiện tự chủ, nhiều bệnh viện đã vay ngân hàng, mở rộng hợp tác, đầu tư các thiết bị tốt để phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh.

 

Cũng theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, cái được lớn nhất sau khi thực hiện chủ trương tự chủ bệnh viện công là các bệnh viện đều đã nâng cao được chất lượng khám chữa bệnh rõ rệt. Việc thực hiện cơ chế tự chủ giúp họ chủ động thuê các chuyên gia, bác sĩ ở các nước có nền y học tiên tiến… Mặt khác, quá trình tự chủ còn giuýp giảm được ngân sách cấp trực tiếp cho các bệnh viện. Năm 2018 so với năm 2015 đã giảm được gần 9.500 tỷ đồng.

 

Tuy nhiên, trong phiên họp hôm nay, bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cũng trình bày về những tồn tại, bất cập trong tự chủ bệnh viện công. Theo Bộ trưởng, do thời gian thực hiện chủ trương tự chủ chưa dài, ngoài thực hiện kết quả bước đầu thì cần thực hiện chính sách, pháp luật để nâng cao hiệu quả.

 

Tờ Tuổi trẻ dẫn lời Bộ trưởng: “Chưa làm rõ và giao cụ thể các hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ nhà nước giao và hoạt động dịch vụ theo yêu cầu để hạn chế việc chạy theo,  ưu tiên các hoạt động để tăng nguồn thu. Có tình trạng lạm dụng các dịch vụ, kỹ thuật cao không cần thiết, ngoài danh mục bảo hiểm y tế chi trả để tăng thu, làm cho người bệnh phải chi phí nhiều hơn".

 

Một vấn đề đáng quan tâm khác là sự chênh lệch thu nhập do chưa có chính sách đãi ngộ, thu hút với cán bộ y tế, nhất là những người có trình độ cao làm việc ở những vùng khó khăn, vùng sâu vùng xa…

 

 

Trong phiên họp, Đại biểu Quốc hội, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Anh Trí nêu vấn đề, hiện nay giá dịch vụ y tế chưa thống nhất giữa các đơn vị, tỉnh thành, các bệnh viện, dẫn đến tình trạng nơi thì chưa được thu đủ, nơi thì xuất hiện tình trạng thu thêm… Có nơi giao tự chủ nhưng chưa biết tự chủ cái gì, nhất là tự chủ về công tác cán bộ, tài chính. Vậy ai có trách nhiệm tháo gỡ cái này, tháo gỡ bao giờ xong? Làm sao chống được tình trạng tư nhân hóa các bệnh viện công?

 

Đáp lời đại biểu Trí, Bộ trưởng Tiến cho rằng, có hai loại ý kiến: Có ý kiến đại biểu nói rằng, cần phải quản lý chặt hơn, tránh tư nhân hóa bệnh viện công nhưng cũng có ý kiến cho rằng, quản chặt quá thì bệnh viện công “thở” thế nào?

 

"Ví dụ về vấn đề biên chế, hiện nay có tình trạng Nhà nước quản về biên chế, nên các bệnh viện khi muốn ký hợp đồng tuyển dụng người lao động cũng rất khó. Khi tự chủ, bệnh viện mở thêm dịch vụ, mở thêm phòng bệnh thì cần nhiều nhân lực hơn, nhưng vì đụng đến biên chế nên rất khó", Bộ trưởng nói.

 

Theo Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến, nút thắt cần được tháo gỡ, quyền tự chủ của bệnh viện về nhân lực phải kèm theo cơ chế giá dịch vụ hợp lý. Khi giá này được tính đúng, tính đủ đồng thời với trao quyền về tổ chức, về nhân sự thì các bệnh viện sẽ thuận lợi hơn trong thực hiện quyền tự chủ.