Cảnh giác biến chứng nguy hiểm đe dọa thai nhi khi bà bầu mắc viêm đường tiết niệu

Viêm đường tiết niệu khi mang thai có sự ảnh hưởng đến thai kỳ còn tùy vị trí bị nhiễm khuẩn (bàng quang, niệu quản hay bể thận). Khoảng 25% các trường hợp nhiễm khuẩn tiết niệu không có triệu chứng. Một số trường hợp có thể dẫn đến động thai, sẩy thai, đặc biệt vào những tháng đầu tiên của thời kỳ mang thai. Viêm thận - bể thận bị ảnh hưởng nặng nề hơn, thường dẫn đến đẻ non, thai chết trong tử cung nếu chẩn đoán muộn và điều trị không tích cực.

 

 

Yếu tố thuận lợi cho vi khuẩn phát triển bệnh

 

Nhiễm khuẩn đường tiểu: Nhiễm khuẩn thường sẽ không có triệu chứng lâm sàng. Có ít nhất 100.000 Vi khuẩn/1ml nước tiểu khi xét nghiệm nước tiểu ở hai lần riêng biệt. Bệnh nhiễm trùng đường tiết niệu khi mang thai ở dạng này có thể gây biến chứng viêm thận – bể thận cấp với tỷ lệ khá cao nếu không được điều trị kịp thời.

Viêm bàng quang: Triệu chứng gây ra ở thể này là người bệnh bị tiểu buốt, tiểu rắt, có khi tiểu ra máu ở cuối bãi. Khi tiểu có cảm giác nóng bỏng, rát khi tiểu, cơ thể không sốt, cảm giác mệt mỏi khó chịu. Nó cũng có thể bị biến chứng thành viêm thận – bể thận cấp nếu không được chữa trị sớm.

Viêm bể thận trong thai kỳ: Đây là giai đoạn nặng của nhiễm khuẩn đường tiết niệu, hay gặp vào 3 tháng cuối của thai kỳ, nguyên nhân thường là do nhiễm khuẩn tiết niệu từ dưới ngược dòng lên trên (theo niệu quản). Bệnh xuất hiện đột ngột ở thai phụ bình thường hoặc ở thai phụ đã bị viêm niệu đạo hoặc viêm bàng quang trước đó với triệu chứng như: Tiểu buốt, tiểu khó, tiểu máu; sốt cao (có thể tới 40oC, rét run; đau một bên hông hoặc hai bên (lúc khám); kém ăn hoặc chán ăn; buồn nôn, hay nôn mửa. Xét nghiệm nước tiểu có nhiều vi khuẩn, bạch cầu, mủ... Nếu cấy máu có thể gặp 15% trường hợp có nhiễm khuẩn máu.

 

 

Viêm thận - bể thận mạn tính: Nếu thai phụ có tiền sử bị viêm tiết niệu (niệu đạo, viêm bàng quang hoặc viêm thận - bể thận) cấp tính cần điều trị triệt để. Vì triệu chứng viêm thận - bể thận thường âm thầm chỉ biểu lộ suy chức năng thận (suy thận) lúc bệnh quá nặng.

 

Trường hợp chức năng thận còn tốt, huyết áp còn trong giới hạn bình thường thì thai vẫn phát triển bình thường. Điều trị viêm thận cấp tính cần chú ý theo dõi kỹ về chức năng thận. Đôi khi có thể kết hợp chạy thận nhân tạo nếu đủ điều kiện và đúng chỉ định. Nếu suy thận thì tiên lượng cho mẹ và thai thường xấu.

Suy thận cấp: Khi bị suy thận cấp, thai phụ thường có triệu chứng phù, tiểu ít, xét nghiệm có urê máu, creatinin trong huyết thanh tăng cao. Bệnh này khiến cho bé nhẹ cân, có thể gây sảy thai, non tháng hay thai chết lưu (tỷ lệ tử vong cao ở cả mẹ và bé)

Tăng huyết áp: Huyết áp tăng trên 140/80 mmHg thường xuất hiện trong 3 tháng đầu, 3 tháng giữa hoặc 3 tháng cuối thai kỳ do thiếu máu cục bộ rau thai.

Tiền sản giật/nhiễm độc thai nghén: Phụ nữ trẻ có thai lần đầu vào 3 tháng cuối thai kỳ thường có triệu chứng phù nhiều, tăng huyết áp và protein niệu nhiều.

 

 

Cần chẩn đoán sớm và phải điều trị tích cực các trường hợp nhiễm khuẩn tiết niệu trong thai kỳ để tránh các biến chứng xấu có hại cho cả mẹ và thai nhi. Vì vậy, thai phụ cần định kỳ khám thai và xét nghiệm nước tiểu nếu có biểu hiện bất thường. Ngoài ra, trong quá trình khám và xử trí cần tránh các yếu tố thuận lợi gây nhiễm khuẩn tiết niệu như sang chấn sản khoa, hạn chế thông tiểu nếu thấy chưa cần thiết; cần điều trị viêm âm hộ, âm đạo, cổ tử cung trong quá trình thai nghén để phòng lây nhiễm sang đường tiết niệu. Nhớ uống nhiều nước 1,5 - 2 lít/ngày để phòng sỏi tiết niệu.

Khi phát hiện thai phụ bị viêm thận - bể thận thì cần phải nhập viện để điều trị. Bao gồm: Nghỉ ngơi tuyệt đối tại giường; truyền dịch và theo dõi lượng nước tiểu để đánh giá chức năng thận và phát hiện sớm hình thái nhiễm khuẩn tiết niệu lan tỏa; theo dõi thêm về các chỉ số huyết áp, mạch, nhiệt độ; dùng kháng sinh có kháng phổ rộng... hoặc có thể dùng phối hợp các kháng sinh.

 

Theo dõi kỹ trong 2 ngày đầu điều trị, nếu các triệu chứng lâm sàng nói trên giảm hoặc biến mất cần tiếp tục điều trị thêm cho đến 10 ngày. Nếu sau 2 ngày theo dõi (mặc dù đã dùng kháng sinh tích cực) vẫn không thuyên giảm về triệu chứng, cần phải đổi kháng sinh dựa theo kết quả kháng sinh đồ.

[presscloud]https://media.baosuckhoecongdong.vn/mediav2/upload/video/2019/09/26/Viem-duong-tiet-nieu-co-the-dan-toi-vo-sinh-VTC_26092019112902.mp4[/presscloud]