Sự thật ít biết về đồ bảo hộ kỳ dị như “sứ giả thần chết” của bác sĩ khi chống đại dịch Hạch

“Cái chết Đen” là tên một đại dịch xảy ra ở châu Á và châu Âu thế kỷ XIV mà đỉnh điểm là ở châu Âu trong năm 1346 – 1351. Bệnh dịch này được coi là một trong những đại dịch chết chóc nhất trong lịch sử nhân loại, ước tính nạn dịch đã giết chết từ 30 – 60% dân số châu Âu và giảm dân số toàn cầu từ 450 triệu người xuống còn 350 – 375 triệu người vào năm 1400.  

 

Ước tính châu Âu đã phải mất 150 năm để phục hồi dân số như trước thời gian đại dịch, sau này dịch hạch còn nhiều lần bùng phát trở lại tại đây và nó chỉ biến mất vào thế kỷ XIX.

 

Đến nay, khi nhắc về đại dịch “Cái chết Đen”, người ta không chỉ nhớ về con số tử vong quá kinh khủng mà còn nhớ đến hình ảnh những bị bác sĩ bí ẩn với trang phục mặt nạ mỏ chim khi chống dịch.

 

Trang phục này của các bác sĩ chữa dịch Hạch là một trong những biểu tượng dễ nhận biết nhất của Cái chết Đen trong thế kỷ 17. Mặc dù việc chữa dịch bệnh có từ các thế kỷ trước đó nhưng chỉ đến thế kỷ 17 thì hình ảnh này mới mang tính biểu tượng, gợi cảm giác đáng sợ hơn là an tâm.

 

Bộ trang phục của bác sĩ chống dịch Hạch

 

Ở thời kỳ kinh hoàng đó, các bệnh nhân thường gây nên sự sợ hãi và xa lánh cho những người xung quanh nên mọi việc chăm sóc chữa trị hay chôn cất được giao cho những người được TP thuê mướn và đội ngũ bác sĩ.

 

Về mặt lý thuyết, nhiệm vụ của bác sĩ bệnh dịch hạch là điều trị và chữa trị cho các bệnh nhân dịch. Sau đó, nếu có trường hợp tử vong sẽ thực hiện việc chôn cất. Ngoài ra, họ còn chịu trách nhiệm kiểm đếm số lượng thương vong trong sổ ghi chép cho hồ sơ công khai và ghi lại những mong muốn cuối cùng của bệnh nhân trước khi sang thế giới bên kia. Các bác sĩ đóng vai trò là người làm chứng và công bố di chúc sau khi bệnh nhân qua đời.

 

Theo các hãng thông tấn thế giới, các bác sĩ trong đại dịch Hạch còn được yêu cầu tiến hành khám nghiệm tử thi để làm rõ hơn về bệnh. Để từ đó tìm phương pháp điều trị hiệu quả hơn.

 

Mặc dù các bác sĩ đã tiến hành chữa trị cho bệnh nhân mắc dịch Hạch từ thế kỷ 14 nhưng mãi đến năm 1619, Charles de l'Orme - bác sĩ chính của ba vị vua Pháp là Henri IV, Louis XIII và Louis XIV - mới phát minh ra bộ đồ bác sĩ bệnh dịch hạch và nó nhanh chóng trở thành một biểu tượng của giai đoạn này.

 

Theo đó, bộ đồ bảo hộ của bác sĩ điều trị dịch hạch gồm: áo choàng màu đen phủ kín thân, chiếc mũ rộng vành màu đen và đặc biệt là một chiếc mặt nạ có hình mỏ chim. Khi các bác sĩ mặc đồ bảo hộ vào thì sẽ không ai biết được khuôn mặt thật của họ. Và đương nhiên, trông họ chẳng khác nào “thần chết”.

 

Nhiều người cảm thấy rùng mình khi thấy bộ trang phục này cảu các bác sĩ

 

Theo nhiều ghi chép, chiếc mặt nạ mỏ chim có nhiều ý nghĩa đặc biệt. Một bộ phận dân chúng khi đó tin rằng, những con chim đã mang bệnh tật đến cho con người. Vì thế các bác sĩ đi khám bệnh mặc bộ quần áo này thì mầm bệnh sẽ nhảy sang bộ quần áo.

 

Song thực tế, chiếc mặt nạ mỏ chim có một công dụng khác, nó giúp cho các bác sĩ giảm cảm giác khó chịu khi ngửi mùi hôi thối từ bệnh nhân và xác chết. Bởi khi người bệnh bước vào giai đoạn sau thường bị lở loét, máu chảy ra, mưng mủ hôi thối. Các xác chết bị phân hủy nhanh, mùi hôi thối nồng nặc hơn nhiều.  Để giảm sốc mùi, các bác sĩ đã sủng dụng loại đồ bảo hộ này.

 

Một điểm đáng chú ý khác, khi đi khám bệnh, bác sĩ còn cầm theo một cây gỗ dài. Cây gỗ này có chức năng giúp bác sĩ kiểm tra thi thể bệnh nhân mà không cần dùng tay đụng chạm vào. Ngoài ra, chiếc gậy này còn là cách thức để bác sĩ chỉ cho trợ lý hoặc người nhà nạn nhân cách thức di chuyển bệnh nhân hoặc người chết sao cho an toàn nhất.

 

Và một công dụng đặc biệt khác của cây gậy chính là phòng thủ. Các bác sĩ cần phòng thủ trong trường hợp bệnh nhân nổi đóa lên tấn công bác sĩ.

 

Cho đến nay vẫn chưa có một chứng minh khoa học nào nói rằng bộ trang phục này có tác dụng trong phòng chống dịch hạch. Giới y khoa chỉ ghi nhận rằng, trong gần 50 triệu người chết vì dịch Hạch thì có không ít trong số đó là bác sĩ.