Bệnh nhân xơ gan, nhiễm khuẩn huyết vì chủ quan với sỏi mật

Phần lớn trường hợp mắc sỏi mật, sỏi trong gan không có triệu chứng rõ ràng. Bệnh nhân chỉ phát hiện khi có dấu hiệu khi có dấu hiệu đau vùng mạn sườn phải kéo dài, sốt cao, vàng da, nước tiểu vàng... khi bệnh đã ở giai đoạn nặng dẫn tới biến chứng nguy hiểm như viêm tụy, áp xe gan mật, sốc nhiễm khuẩn hay thậm chí, xơ gan, ung thư đường mật.

 

Mới đây, một nam bệnh nhân 65 tuổi (ở Thanh Hóa) vừa được phẫu thuật lấy sỏi mật lần thứ 7 tại Bệnh viện Việt Đức. TS.BS Đỗ Tuấn Anh - Trưởng khoa phẫu thuật Gan mật – Bệnh viện Việt Đức cho biết, trước đó nam bệnh nhân này đã mổ lấy sỏi mật 6 lần. Trước lần mổ thứ 7, bệnh nhân bị đau bụng âm ỉ nhiều ngày nhưng chủ quan không đi khám. Tới khi bụng đau vật vã không chịu được, ông mới tới Bệnh viện Việt Đức thăm khám.

Qua thăm khám và thực hiện các chỉ định cận lâm sàng, bệnh nhân được phát hiện sỏi mật tái phát với các viên sỏi cứng, kết dính. Đáng nói, bệnh nhân đã có biểu hiện xơ gan - một biến chứng nặng ở người bệnh sỏi mật.

 

Các bác sĩ tiến hành tiến hành phẫu thuật lấy sỏi, viên sỏi to nhất khoảng 4 cm, nhiều viên nhỏ khác kết dính, to bằng quả trứng gà.

TS. BS Đỗ Tuấn Anh cho biết, đây chỉ là một trong số rất nhiều trường hợp bệnh nhân sỏi mật bị biến chứng gan được phát hiện và điều trị tại Khoa Phẫu thuật Gan mật – Bệnh viện Việt Đức. Hầu hết người bệnh đều vì chủ quan không theo dõi và can thiệp sớm dẫn tới các biến chứng gan mật nguy hiểm.

Khoa Phẫu thuật gan mật từng tiếp nhận trường hợp bệnh nhân ngoài 40 tuổi mổ sỏi mật lần thứ 7 kèm tình trạng gan bị xơ hỏng nặng. Đáng nói, người bệnh này bị rối loạn đông cầm máu, giảm tiểu cầu. Trước khi mổ, bệnh nhân đã được truyền tiểu cầu tới khi đạt chỉ số ổn định, tuy nhiên vì sức khỏe không đảm bảo nên bác sĩ mới chỉ tán được sỏi ở nhánh gần dễ, chưa thể can thiệp sỏi ở nhánh sâu. Sau mổ, hình ảnh siêu âm có hình ảnh viên sỏi li ti như hạt gạo, tình trạng xơ gan chỉ cải thiện chút ít.

Một trường hợp khác do BS Đỗ Tuấn Anh trực tiếp điều trị là bệnh nhân N.T.H (42 tuổi, tại Điện Biên) nhập viện trong tình trạng sốc nhiễm trùng, nhiễm khuẩn. Các bác sĩ phải mổ cấp cứu, may mắn sau 15 ngày người bệnh đã hồi tỉnh. Được biết, trước khi nhập viện chị H. bị đau bụng từng cơn suốt 5 ngày. Đến ngày thứ 6 bệnh nhân ngất đi được đưa tới bệnh viện tỉnh mới nghi ngờ do sỏi mật.

 

Theo lời chị H., chị từng mổ sỏi ống mật chủ nhưng vì chủ quan nghĩ rằng mổ một lần là khỏi nên không theo dõi thêm. Chỉ khi được đưa tới BV Việt Đức, bệnh nhân mới biết bị sỏi mật tái phát và đã biến chứng xơ gan.

 

Sỏi mật là một bệnh về đường tiêu hóa, hình thành do sự lắng đọng sắc tố mật tạo thành bùn mật hoặc viên sỏi trong lòng đường mật, gây ứ trệ và tắc nghẽn sự lưu thông mật. Đây là bệnh lý khá phổ biến với tỷ lệ mắc chiếm khảng 20% dân số thế giới.

Theo TS.BS Đỗ Tuấn Anh, những năm qua dù việc chẩn đoán và điều trị bệnh lý sỏi mật có nhiều bước tiến nhưng số lượng bệnh nhân nhập viện vì bệnh sỏi mật không có dấu hiệu giảm đi. Nguyên nhân chủ yếu do bệnh không có triệu chứng rõ ràng, khi người bệnh nhận thấy các dấu hiệu khác thường như đau vùng mạn sườn phải, đau âm ỉ hoặc dữ dội lan ra sau lưng và thượng vị kèm sốt cao, vàng da, nước tiểu vàng... cũng là lúc bệnh đã biến chứng nặng.

 

BS cho hay, trong các loại sỏi mật, sỏi đường mật chính bao gồm sỏi ống mật chủ, sỏi ống gan chung và đoạn đầu ống gan phải-trái ngay cả khi mới khởi phát nhưng thường nguy hiểm hơn sỏi trong túi mật. Vì đường dẫn mật rất nhỏ nên sỏi có thể làm tắc nghẽn, ứ dịch mật và gây ra nhiều biến chứng nặng nề.

Biến chứng sỏi mật thường gặp nhất là viêm nhiễm đường dẫn mật và túi mật do các loại vi sinh vật, đặc biệt là vi khuẩn đường ruột như E.coli, Proteus gây ra. Thứ hai, sỏi mật thường gây viêm túi mật cấp - đây là biến chứng trầm trọng gây tắc mật và nhiễm khuẩn thứ cấp ở túi mật. Nếu không được phẫu thuật kịp thời, người bệnh có thể bị hoại tử túi mật, rò rỉ dịch mật, thậm chí tử vong

Một biến chứng khác là viêm đường mật do sỏi có nguy cơ gây nhiễm khuẩn huyết vô cùng nguy hiểm. Việc điều trị nhiễm khuẩn huyết vô cùng khó khăn và phức tạp, đe dọa tính mạng người bệnh.

Các biến chứng thường gặp khác ở mức độ nhẹ hơn như rò mật làm dịch mật chảy vào các tạng bên trong ổ bụng như dạ dày - tá tràng hoặc chảy vào tụy tạng gây viêm tụy cấp hoặc viêm tụy mãn tính kéo dài.

Đặc biệt, sỏi mật tiến triển âm thầm làm ứ nước túi mật gây hiện tượng tắc túi mật mãn tính, kéo dài. Khi đó, sỏi mật làm viêm nhiễm nặng đường dẫn mật, gây ách tắc, ứ mật lâu ngày làm ảnh hưởng đến nhu mô gan, nhiễm khuẩn tạo ổ áp xe trong gan. Lâu dần, chất độc tích tụ trong gan, làm suy giảm chức năng, nguy hiểm nhất là dẫn tới xơ gan.

Do đó, việc phát hiện và điều trị sớm sỏi mật là bước quyết định hạn chế các biến chứng nguy hiểm. Người bị sỏi mật tuyệt đối không được chủ quan xem nhẹ dấu hiệu đau bụng hoặc nghĩ rằng phẫu thuật một lần là khỏi. Sau phẫu thuật sỏi mật vẫn cần theo dõi và kiểm tra định kỳ, đề phòng nguy cơ tái phát.

 

 

 

Hà Ly (t/h)