Bệnh nhân sốt xuất huyết suýt chết vì tự ý truyền dịch: Đừng để mất mạng vì những sai lầm này

 

Khoa Truyền nhiễm Bệnh viện Quận 2 mới đây tiếp nhận nữ bệnh nhân P.H.V. (38 tuổi, ngụ tại Q.9) nghi ngờ mắc sốt xuất huyết. Kết quả siêu âm cho thấy bệnh nhân bị tràn dịch màng phổi. Nhận thấy có điểm bất thường, bác sĩ gặng hỏi bệnh nhân mới chịu thú nhận là ngày thứ hai bị sốt đã tự ý gọi dịch vụ tới nhà truyền dịch để hạ sốt. 

 

Bác sĩ xác định, nguyên nhân khiến chị V. bị tràn dịch màng phổi bởi khi mắc sốt xuất huyết làm tăng tính thấm thành mạch. Bệnh nhân tự ý truyền dịch khiến dịch đưa vào không thoát ra được. Tại Khoa Truyền nhiễm, qua khảo sát của bệnh viện có tới 40% bệnh nhân sốt xuất huyết thừa nhận có truyền dịch ở bên ngoài trước khi nhập viện.

 

 

Thực tế, người dân vẫn có tâm lý cứ thấy sốt cao là tìm mọi cách hạ sốt, trong đó có việc tự ý truyền dịch mà không lường trước hậu quả nghiêm trọng như thế nào. Đặc biệt với bệnh nhân sốt xuất huyết, việc tự ý truyền dịch có thể đe dọa tính mạng.

 

Theo thống kê, 15% số ca sốt xuất huyết bị biến chứng tràn dịch màng tim, phổi và ổ bụng do tự ý truyền dịch. Điển hình như tại BV quận 2 đang điều trị cho một bệnh nhân sốt xuất huyết có chỉ số tiểu cầu vô cùng thấp là 3.000, đe dọa đến tính mạng.

Tình trạng này không chỉ xảy ra với người lớn mà cả trẻ nhỏ. Bác sĩ Đinh Tấn Phương, Trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM), cho biết, gần như mỗi ngày, khoa phải tiếp nhận 2-3 ca bị trẻ bị sốc xuất huyết với triệu chứng nặng tới mức đau bụng, xuất huyết tiêu hóa, nôn ói.

Về vấn đề này, BS Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh Bệnh viện Nhi Đồng 1, nhận định không ít bậc phụ huynh thấy con bị sốt chưa rõ nguyên nhân đều lo lắng thái quá nghĩ ngay tới các bệnh viêm màng não, sốt nhiễm trùng. Tuy nhiên, khi làm xét nghiệm mới biết trẻ bị sốt xuất huyết điều trị muộn.

Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai khi bệnh nhân bị sốt, tiêu chảy việc bù nước là vô cùng cần thiết. Tuy nhiên, việc bù nước bằng đường uống tốt hơn nhiều bù qua truyền dịch. Bởi thực tế việc truyền nước, đường thì cơ thể chỉ thu nạp được một lượng rất ít trong khi đó mất rất nhiều thời gian so với việc uống một cốc nước hay ăn một bát canh.

Đặc biệt với bệnh nhân sốt xuất huyết việc tự ý truyền nước càng nguy hiểm hơn. TS Đỗ Duy Cường, Trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cho biết, nhiều bệnh nhân bị sốt xuất huyết trong 3 ngày đầu, vã mồ hôi, chán ăn thường có tâm lý muốn truyền dịch cho đỡ mệt. Dù vậy, không phải trường hợp nào cũng truyền được.

 

Bác sĩ lý giải, trong 3 ngày đầu tiên sốt xuất huyết cơ thể xảy ra hiện tượng mất nước nhưng đang sốt cao. Nếu truyền dịch cơ thể rất dễ xảy ra phản ứng mạnh đột ngột gây sốc vô cùng nguy hiểm. Vì vậy, nếu muốn bù nước trong giai đoạn này, bệnh nhân cố gắng ăn uống để bù bằng nước hoa quả, nước đun sôi để nguội, nước rau, oresol... Trường hợp người bệnh sốt xuất huyết không ăn uống được, nôn và muốn truyền dịch phải được bác sĩ chỉ định.

Một giai đoạn khác bệnh nhân cũng thường tự ý truyền dịch đó là khi hồi phục. Nhiều người cho rằng sau khi khỏi bệnh nên truyền nước để cơ thể chóng hồi phục. Bác sĩ Cường cảnh báo đây là giai đoạn cơ thể thừa nước, có hiện tượng tái hấp thu dịch. Nếu truyền thêm dịch sẽ tạo thêm gánh nặng cho cơ thể, gây hiện tượng phù phổi và biến chứng khác do thừa dịch.

Bên cạnh đó, bác sĩ nhấn mạnh, bệnh nhân sốt xuất huyết phải nhập viện theo dõi, không phải trường hợp nào bác sĩ cũng chỉ định truyền nước. Trong trường hợp có truyền, bệnh nhân được giám sát kỹ thuật truyền, tốc độ truyền mỗi người khác nhau, đặc biệt là ở bệnh nhi để tránh hiện tượng sốc. Nếu người bệnh có hiện tượng bất thường như rét run cần lập tức dừng truyền.

 

 

 

Hà Ly (t/h)