Kỷ Niệm 50 năm ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ Tịch Hồ Chí Minh

Ăn uống khó nuốt, tưởng đơn giản nhưng lại nguy hiểm vô cùng

Bất kỳ ai cũng có nguy cơ mắc phải chứng khó nuốt, đặc biệt là ở những người lớn tuổi, trẻ sinh non hay những người có vấn đề về thần kinh và não bộ. Để điều trị triệt để chứng khó nuốt ở người bệnh thì bác sĩ sẽ phải căn cứ vào nguyên nhân gây ra bệnh.

1. Chứng khó nuốt là gì?

Khó nuốt là một trong những thuật ngữ y khoa thể hiện sự khó khăn khi nuốt của người bệnh, do các bệnh lý ở vùng thực quản hoặc vùng hầu họng gây ra. Tùy vào từng giai đoạn bệnh và cơ địa của mỗi người thì mức độ khó nuốt sẽ khác nhanh, khi ở mức độ nhẹ, người bệnh có thể chỉ cảm thấy đau buốt khi nuốt thức ăn, uống nước và cảm giác thức đi qua thực quản lâu hơn.

Khi chứng khó nuốt trở nên trầm trọng thì ngay cả chất lỏng và chất rắn đều không thể xuống được thực quản và có thể khiến người bệnh bị nôn hết thức ăn và nước uống ra ngoài.

Ở người bình thường, hoạt động nuốt có thể diễn ra rất nhiều lần trong ngày để giúp thức ăn, chất lỏng và những chất ngày do cơ thể tiết ra đi vào trong cơ thể, quá trình nuốt bao gồm các giai đoạn sau:

  • Giai đoạn đầu: Là giai đoạn thức ăn ở trong khoang miệng, tại đây, thức ăn, chất lỏng sẽ được nhai và nhào trộn để chuẩn bị nuốt.
  • Giai đoạn hai: Là giai đoạn miệng, lưỡi sẽ đẩy thức ăn hoặc chất lỏng trong khoang miệng vào phía sau của miệng và kích thích phản xạ nuốt.
  • Giai đoạn ba: Hay còn gọi là giai đoạn hầu, thức ăn và chất lỏng sẽ đi qua hầu họng và sau đó tiến vào thực quản.
  • Giai đoạn bốn: Thức ăn và chất lỏng sẽ qua thực quản và đi thẳng vào dạ dày.

. Dấu hiệu cảnh báo chứng khó nuốt

Đau họng
Khi bị nuốt nghẹn, người bệnh có thể bị ho và nghẹn khi ăn uống

Khi bị khó nuốt hay nuốt nghẹn, người bệnh sẽ thường thấy xuất hiện các dấu hiệu bao gồm:

  • Khoang miệng tiết nước bọt nhiều hơn
  • Thường xuyên có cảm giác chất lỏng hoặc thức ăn bị vướng lại trong cổ họng
  • Luôn có cảm giác có dị vật hoặc khối gì đó vướng trong cổ họng
  • Có cảm giác khó chịu ở ngực hoặc cổ họng
  • Sụt cân không rõ nguyên nhân do liên tục bị nuốt nghẹn, nuốt vướng
  • Bị ho và nghẹn khi ăn uống
  • Giọng nói bị thay đổi.

Ăn uống nuốt vướng ở cổ họng cảnh báo bệnh nguy hiểm?

Nuốt nước bọt bị vướng ở cổ họng tùy theo mức độ của việc tiết nước bọt kèm theo các cảm giác đau khi nuốt có nhiều hay không, có thường xuyên hay không, do đó có thể chia làm 2 dạng sau đây

1. Nuốt nước bọt bị vướng không nguy hiểm

Chỉ xuất hiện khi nuốt nước bọt, trong khi ăn và uống thì không xuất hiện cảm giác nuốt bị vướng, tuy nhiên kèm theo cảm giác buồn nôn, ợ nóng, các triệu chứng này có lúc xuất hiện, có lúc bình thường.

Đây chỉ là cảm giác có thứ gì đó nghẹn ở cổ họng chứ không có bất kỳ tổn thương thực thể nào ở thực quản, đa số sẽ tự mất đi sau một thời gian ngắn.

Các dấu hiệu này được gọi là rối loạn cảm họng, nghĩa là rối loạn cảm nhận tại các đầu mút dây thần kinh, thường có cảm giác như nuốt có dị vật nằm ngang cổ họng, nhưng khi ho khạc thì không thấy gì cả, nguyên nhân là do một số bệnh lý sau đây

Nuốt nước bọt bị vướng ở cổ họng do rối loạn cảm họng, mức độ không nguy hiểmNuốt nước bọt bị vướng ở cổ họng do rối loạn cảm họng, mức độ không nguy hiểm

2. Ăn uống và nuốt nước bọt bị vướng tình trạng nguy hiểm

* Trào ngược dạ dày thực quản (GERD)

Khi bị trào ngược dạ dày thực quản, lượng axit dư thừa từ dạ dày di chuyển lên thực quản gây ra cảm giác khó chịu, khi đó sẽ xuất hiện cảm giác vướng ở cổ họng. Có nhiều nguyên nhân khác nhau như ăn nhiều thức ăn chứa nhiều axit, tinh thần lo lắng căng thẳng, nhiễm khuẩn H.pylori, thừa cân, béo phì, các bệnh lý về tim mạch,…

Nếu không điều trị kịp thời thì về lâu dài, cổ họng sẽ bị sưng tấy và cảm giác vướng ở cổ họng khi nuốt sẽ trở nên nghiêm trọng hơn.

*Lo lắng quá độ

Khi nuốt nước bọt bị vướng ở cổ họng có thể do tinh thần căng thẳng và lo lắng quá độ. Khi càng lo lắng thì cảm giác nước bọt ra nhiều và có cảm giác vướng ở cổ họng. Khi khắc phục được tình trạng này thì các triệu chứng trên biến mất.

* Hen suyễn

Khi bị hen suyễn thì lớp niêm mạc của ống phế quản sẽ bị co thắt viêm nhiễm, dễ bị kích ứng, lúc đó các đường dẫn khí thu hẹp lại, làm giảm lượng lưu thông khí, người bệnh sẽ gặp tình trạng khó thở, ngoài ra còn xuất hiện đờm, chảy nước mắt, cổ họng bị ngứa, tiết nước bọt.

* Viêm họng

Khi bị viêm họng, thì sẽ có các triệu chứng mưng mủ ở vùng cổ họng, các lớp niêm mạc họng bị kích thích do đó gây nên hiện tượng đau rát, ngứa ngáy, khó chịu. Ngoài ra người bị viêm họng còn có các triệu chứng như sốt cao hơn 38 độ, cảm giác ớn lạnh, nhức đầu, ho, nghẹt mũi…

Khi tình trạng này khắc phục thì cảm giác nuốt vướng ở cổ họng không còn nữa, cần điều trị sớm để không gây ra các căn bệnh mãn tính, lúc đó tình trạng nuốt nước bọt bị vướng sẽ trở nên nghiêm trọng hơn.

Khi bị viêm họng, các lớp niêm mạc họng bị kích thích do đó gây ra tình trạng nuốt bị vướng nước bọtKhi bị viêm họng, các lớp niêm mạc họng bị kích thích do đó gây ra tình trạng vướng nước bọt khi nuốt

* Viêm amidan

Khi bị vi khuẩn xâm nhập, amidan sẽ bị tổn thương và có hiện tượng sưng tấy, các hạch bạch huyết sẽ được kích hoạt để tiêu diệt các vi khuẩn gây nhiễm trùng. Căn bệnh này thường xuất hiện ở trẻ từ 4-12 tuổi.

Khi bị viêm amidan thì sẽ có cảm giác nuốt bị vướng ở cổ họng do hạch bạch huyết ở cổ họng sưng lên chèn ép các cơ quan vùng cổ, ngoài ra người bệnh còn cảm thấy nóng, sốt, đau rát họng, nhức đầu, ù tai, mệt mỏi,… Nếu tình trạng này kéo dài thì có thể sẽ chỉ định phẫu thuật.

* Viêm thực quản

Viêm thực quản do axit trong dạ dày trào ngược lên thực quản, gây khó chịu cho các niêm mạc thực quản và sẽ xuất hiện tình trạng nuốt nước bọt bị vướng ở cổ họng.

Ngoài ra với một số bệnh viêm thực quản khác thì khi tiếp xúc một số loại thực phẩm gây dị ứng như sữa, lúa mì, đậu nành, thịt bò… di ứng phấn hoa thì tình trạng nuốt nước bọt bị vướng cũng diễn ra.

* Viêm xoang

Nuốt nước bọt bị vướng ở cổ họng cũng có thể là một dấu hiệu cảnh báo bệnh viêm xoang. Khi bị viêm xoang thì vi khuẩn xâm nhập các xoang trán, má, mũi gây ra mưng mủ, làm bế tắc sự lưu thông tân dịch, nước mủ này kèm mùi hôi tràn ra chảy xuống họng làm viêm mũi, viêm xoang, viêm họng, viêm dạ dày,… Lâu dần sẽ biến chứng thành các căn bệnh mãn tính nếu không được điều trị kịp thời.

* Hội chứng cổ

Khi máu huyết lưu thông kém, cơ thể thiếu oxy thì không đủ khả năng trung hòa các gốc tự do sản sinh trong quá trình chuyển hóa, từ đó hình thành các mảng xơ vữa động mạch, gây cản trở sự lưu thông máu và tắc nghẽn một số mao mạch, nếu tắc nghẽn ở vùng vai cổ thì sẽ gây ra tình trạng tiết nước bọt nhiều gây cảm giác vướng khi nuốt.

Khi khắc phục được tình trạng trên, máu thuyết lưu thông dễ dàng thì cảm giác vướng khi nuốt nước bọt không còn nữa.