2 lần đấu thầu bất thành khiến Bộ GD&ĐT không thể làm sách giáo khoa

Theo Nghị quyết 88 của Quốc hội, ngành giáo dục Việt Nam sẽ thực hiện việc xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa theo phương châm "một chương trình, nhiều bộ sách". Tuy nhiên, Bộ GD&ĐT vẫn phải tổ chức biên soạn một bộ SGK để đảm bảo có ít nhất một bộ sách chất lượng, đáp ứng được yêu cầu đổi mới của chương trình giáo dục phổ thông. Kinh phí để Bộ GD&ĐT thực hiện việc này là 16 triệu USD, từ vốn vay của Ngân hàng Thế giới.

 

Thế nhưng, trong phiên họp Thường vụ Quốc hội hôm 16/5 vừa qua, Bộ GD&ĐT đã xin không tiếp tục thực hiện việc viết sách giáo khoa theo Nghị quyết 88. Trong báo cáo trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Bộ GD&ĐT đã chỉ ra những khó khăn trong việc thực hiện nghị quyết, đặc biệt là sự thất bại trong việc đấu thầu tuyển chọn tác giả viết sách giáo khoa.

 

 

Theo đó, việc tuyển chọn tác giả sách giáo khoa được thực hiện thông qua hình thức đấu thầu rộng rãi. Việc tổ chức đấu thầu cần có đủ căn cứ pháp lý để xây dựng cơ cấu, thành phần, số lượng tác giả và biên tập viên kèm theo kinh phí biên soạn đối với từng môn học, hoạt động giáo dục theo chương trình. Tất cả những việc này không được phép làm trước thời điểm phê duyệt chương trình giáo dục 2018.

 

Từ thời điểm đó tới nay, Bộ GD&ĐT đã trải qua hai lần đấu thầu nhưng đều bất thành.

 

Ở lần đấu thầu thứ nhất, nguyên nhân chính dẫn đến thất bại là do hầu hết các chuyên gia có kinh nghiệm đã sớm ký hợp đồng với các nhà xuất bản và triển khai biên soạn sách giao khoa từ trước.

 

"Thời điểm Bộ GD&ĐT mời thầu thì các nhà xuất bản đã có một số bản mẫu sách giáo khoa lớp 1 được chuẩn bị hoàn tất, sẵn sàng chờ thẩm định, phê duyệt", trích báo cáo của Bộ GD&ĐT.

 

Còn thất bại ở lần đấu thầu thứ hai lại liên quan tới bản quyền khi sử dụng ngân sách nhà nước. Quy định về nhuận bút dành cho tác giả tham gia biên soạn bộ sách giáo khoa của Bộ GD&ĐT tổ chức nêu rõ: Các tác giả chỉ nhận nhuận bút một lần. Trong khi thực hiện xã hội hóa với các nhà xuất bản khác, tác giả được nhận nhuận bút lâu dài, cứ sách giáo khoa được bán là tác giả được trích phần trăm.

"Như vậy, bộ sách giáo khoa do Bộ GD&ĐT tổ chức không hấp dẫn các tác giả tham gia", Phó thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại phiên họp.

 

Theo Bộ GD&ĐT, thực tế sách giáo khoa xã hội hóa đã đáp ứng được yêu cầu triển khai chương trình giáo dục mới, việc Bộ cố gắng để thực hiện tổ chức biên soạn một bộ sách giao khoa vừa không đủ điều kiện khả thi, điều kiện đảm bảo chất lượng, vừa lãng phí. Do đó, Bộ GD&ĐT xin ý kiến về việc ngừng tổ chức biên soạn.

 

Về vấn đề này, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đồng tình với ý kiến của Bộ GD&ĐT, cho rằng Bộ GD&ĐT đã làm đúng quy trình, nhiệm vụ nhưng do các khó khăn chủ quan, khách quan nên không thực hiện được.

 

"Về cơ bản thực tiễn mấy năm vừa rồi cho thấy chúng ta không cần dùng ngân sách nhà nước để biên soạn sách giao khoa. Nhưng tôi cũng đồng ý là cần đề phòng trường hợp bất khả kháng, khi xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa không thuận lợi như hiện nay. Lúc đó, Quốc hội quyết định giao cho Thủ tướng để chỉ đạo" - Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam bày tỏ quan điểm.

 

 

Trong khi đó Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội cũng đề nghị cân nhắc việc Bộ GD&ĐT tiếp tục chủ trì biên soạn một bộ sách giáo khoa trong khi thời gian từ nay đến khai giảng năm học 2020-2021 không còn nhiều.

 

"Cần tạo điều kiện cho Bộ GD&ĐT tập trung vào nhiệm vụ quản lý nhà nước, kiểm tra, giám sát và chịu trách nhiệm về chất lượng sách giáo khoa theo quy định của Luật giáo dục 2019", Thường trực Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội nêu tại phiên họp.

 

Về việc xử lý khoản vay 16 triệu USD cho việc biên soạn sách giáo khoa, Bộ GD&ĐT đề xuất sẽ phối hợp cùng các bộ có liên quan đề xuất phương án sử dụng đúng quy định của pháp luật, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả. Tuy nhiên Phó chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng cho rằng nên đề nghị khoản vay này giao Chính phủ quản lý và sử dụng hiệu quả, không trái mục đích, "nếu không sử dụng đến thì càng tốt, càng tiết kiệm".

 

[presscloud]https://media.baosuckhoecongdong.vn/mediav2/upload/video/2020/05/17/2-lan-dau-thau-bat-thanh-khien-Bo-GD-DT-khong-the-lam-sach-giao-khoa_17052020084755.mp4[/presscloud]