Từ 2026: Người dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí mỗi năm một lần

Khám định kỳ miễn phí - bước tiến lớn trong chăm sóc sức khỏe nhân dân

Theo kế hoạch, bắt đầu từ năm 2026, người dân cả nước sẽ được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí tối thiểu mỗi năm một lần. Đây là chính sách mang tính đột phá, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với công tác dự phòng, phát hiện sớm và bảo vệ sức khỏe ngay từ giai đoạn ban đầu.

Phó Thủ tướng Lê Thành Long trình bày những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 72-NQ/TW. Ảnh: Nhật Bắc

Song hành với hoạt động khám miễn phí, hệ thống y tế sẽ triển khai sổ sức khỏe điện tử. Công cụ này giúp theo dõi tình trạng sức khỏe cá nhân theo vòng đời, từ khi sinh ra đến tuổi già. Nhờ đó, bác sĩ dễ dàng quản lý bệnh mạn tính, nắm bắt nguy cơ bệnh tật và đưa ra tư vấn chính xác hơn.

Việc quản lý sức khỏe toàn dân bằng hồ sơ điện tử cũng sẽ góp phần chuẩn hóa dữ liệu, tạo thuận lợi cho quá trình điều trị và nghiên cứu y tế. Đây được xem là bước đi quan trọng để y tế Việt Nam tiếp cận gần hơn với mô hình hiện đại của các quốc gia phát triển.

Miễn viện phí cơ bản - mục tiêu hướng tới năm 2030

Không chỉ dừng lại ở khám định kỳ, Nghị quyết 72 đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ thực hiện miễn viện phí cơ bản trong phạm vi quyền lợi của bảo hiểm y tế. Điều này có nghĩa là những dịch vụ khám chữa bệnh thiết yếu, vốn gắn với đời sống hàng ngày của người dân, sẽ được Nhà nước chi trả toàn bộ.

Chính sách này được kỳ vọng giảm mạnh gánh nặng chi phí y tế, nhất là với người thu nhập thấp, lao động tự do hay các nhóm yếu thế trong xã hội. Khi rào cản tài chính được tháo gỡ, người dân sẽ chủ động đi khám sớm, điều trị sớm, thay vì để bệnh tiến triển nặng mới vào viện.

Lộ trình miễn viện phí cơ bản sẽ ưu tiên từng nhóm đối tượng, đảm bảo tính công bằng và khả thi. Các nhóm dễ bị tổn thương như học sinh, sinh viên, người lao động phổ thông sẽ được thụ hưởng trước, sau đó mới mở rộng toàn diện trên quy mô cả nước.

Bài toán kinh phí và nguồn lực triển khai

Theo tính toán sơ bộ, chi phí cho chính sách khám sức khỏe định kỳ hằng năm vào khoảng 300.000 đồng/người/lần. Với dân số gần 100 triệu người, tổng ngân sách cần thiết có thể lên tới 30.000 tỷ đồng/năm. Đây là con số rất lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội.

Trong đó, người sử dụng lao động sẽ cùng đóng góp cho nhóm công nhân, viên chức, với mức ước tính khoảng 4.800 tỷ đồng/năm. Phần ngân sách còn lại - khoảng 25.200 tỷ đồng - sẽ do Nhà nước chi trả. Việc phân bổ này nhằm chia sẻ trách nhiệm và giảm áp lực lên ngân sách Trung ương.

Tuy nhiên, thách thức không chỉ nằm ở tiền. Để chính sách đi vào thực tế, hệ thống y tế cần đảm bảo nhân lực, cơ sở vật chất và thiết bị y tế đủ mạnh, đặc biệt ở vùng sâu vùng xa. Nếu không, nguy cơ quá tải và chênh lệch chất lượng dịch vụ giữa các khu vực sẽ xuất hiện.

Thách thức và kỳ vọng phía trước

Một trong những thách thức lớn nhất là nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của khám sức khỏe định kỳ. Nếu người dân chưa hiểu rõ lợi ích, chính sách dù có ưu đãi cũng khó đạt hiệu quả tối đa. Do đó, công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe cộng đồng cần được đẩy mạnh song song với triển khai dịch vụ.

Ngoài ra, việc kiểm soát chi phí khám chữa bệnh và đảm bảo minh bạch trong quản lý Quỹ BHYT cũng là vấn đề cốt lõi. Chỉ khi hệ thống tài chính y tế vận hành minh bạch, công bằng, niềm tin của người dân vào chính sách mới được củng cố.

Dù còn nhiều thách thức, chính sách này mang đến kỳ vọng lớn: người dân được chăm sóc sức khỏe toàn diện hơn, gánh nặng viện phí giảm dần, và Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu xây dựng hệ thống y tế bao phủ toàn dân, lấy phòng bệnh làm trọng tâm.

Với lộ trình cụ thể và quyết tâm chính trị cao, từ năm 2026, mỗi người dân sẽ có thêm một “lá chắn” bảo vệ sức khỏe. Đến năm 2030, miễn viện phí cơ bản sẽ không còn là viễn cảnh xa vời, mà là hiện thực gắn liền với từng gia đình.

Khánh Chi