Diễn biến dịch Covid-19 hết sức phức tạp không chỉ riêng tại Việt Nam, mà còn tại nhiều các quốc gia phát triển trong khu vực. Có nhiều nước, người dân bất chấp dịch, lệnh giãn cách cùng nhau biểu tình phản đối dẫn đến tình hình dịch mất kiểm soát thì người dân Việt Nam một lòng với chính phủ ra sức dập dịch bằng cách hạn chế ra ngoài, tự khai báo, giãn cách xã hội.
Nửa mừng nửa lo, cái gì cũng có hai mặt. Mừng vì với tình thần quyết dập dịch cao, trên dưới một lòng, Việt Nam nhất định sẽ thắng lợi. Nhưng lo vì rác thải ni lông gấp nhiều lần so với trước đó. Cũng không quá khó để tìm ra nguyên nhân.
Hạn chế ra ngoài thì ở nhà mua sắm online, mọi thứ đến tay người tiêu dùng hầu như nằm gọn trong chiếc ni lông sáng sủa. Đối với thức ăn thì kèm thêm hộp xốp vuông vắn. Từ gói xôi cho đến rau củ quả rồi quần áo, sách vở, nhất là bữa trưa, bữa chiều và cả bữa tối, tất cả đều sử dụng ni lông không hề do dự. Cảm giác như các cửa hàng lớn nhỏ trên địa bàn Hà Nội và TP.HCM đang hối hả để đáp ứng nhu cầu đặt hàng online của khách hàng. Đi đâu cũng dễ dàng bắt gặp cảnh anh shipper cầm bịch li nông đang í ới đợi người mua xuống nhận.
Tôi tá hỏa khi thấy, tại chân cửa lớn mỗi gia đình trong khu dân cư nhỏ của mình, thùng rác chất đầy túi ni lông, hộp xốp, rơi tứa tung cả ra ngoài. Nhu cầu tiêu thụ quá lớn, tinh thần chống dịch cao đôi khi quên mất trách nhiệm với môi trường. Tôi hiếm thấy cái cảnh tượng này hồi trước dịch. Có thể, không chống dịch thì chết thì toang ngay, nhưng tiêu thụ ni lông quá đà thì toang từ từ, toang chung.
Nhớ đến cảnh tượng người dân gần bãi rác lộ thiên ở quận Bình Thạnh quá khổ, ở trong nhà vẫn phải đeo khẩu trang. Trong khi một người bình thường như tôi, thấy xe rác từ xa, đi qua cũng thấy rợn người vì mùi hôi thối của nó bốc ra.
Xót xa cảnh "Ô nhiễm trắng" từ túi nilon và hộp xốp
Tự hỏi, với gần 9 triệu dân TP.HCM thì lượng ni lông, hộp xốp, đồ đựng bằng nhựa sẽ nhiều đến mức nào. Thật không dám tưởng tượng thêm các đô thị khác ngoài TP.HCM, vì nó quá khủng khiếp.
Đựng canh nóng bằng túi ni lông không an toàn cho sức khỏe
Điều khiến tôi lo lắng hơn khi chứng kiến quá nhiều cảnh tượng người bán hàng ngang nhiên múc bát canh nóng bỏng vào bịch ni lông. Bạn bè, anh em tôi mua và ăn ngoài đường rất nhiều và quán ăn nào cũng dùng hộp xốp và túi ni lông để đựng thức ăn. Việc này vô cùng nguy hiểm. Đã có quá nhiều nghiên cứu chứng minh sự nguy hiểm này rồi đấy thôi nhưng tôi xin được trích dẫn lại:
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, hộp xốp đang lưu hành chủ yếu trên thị trường được sản xuất từ polystyrene, trọng lượng siêu nhẹ vì không khí chiếm 95%, polystyrene chỉ chiếm 5%. Mặc dù được xem là vật liệu an toàn nhưng vẫn có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng do ô nhiễm chì, cadmium từ nguyên liệu sản xuất không tinh khiết. Ngoài ra, do việc sử dụng hộp xốp không đúng cách trong quá trình chứa đựng, bảo quản thực phẩm nên cũng có thể tạo nên các chất độc hại.
Vậy nên, nếu bất đắc dĩ phải dùng hộp xốp thì ta chỉ đựng đồ nguội và mang tính tạm thời, không được để thức ăn trong hộp lâu, không dùng hộp này để hâm thức ăn trong lò vi sóng.
Bạn có thể biết đấy, không chỉ chất hóa dẻo, ngay cả túi ni lông cũng sẽ tan chảy khi đựng canh nóng và nhiều người nuốt vào bụng mà không hay biết. Những năm gần đây, chất hóa dẻo được chứng thực có thể gây rối loạn hormone ở bé trai và bé gái, khiến bé gái ngực phát triển sớm, bé trai mắc hội chứng tinh hoàn ẩn, hen suyễn...
Hội Các nhà nghiên cứu quốc gia Mỹ từng công bố kết luận khảo cứu của 10 chuyên gia về chất độc, hóa học và y tế khẳng định, chất Styrene tồn tại phổ biến trong cốc xốp, hộp đựng cơm bằng xốp và các đồ chứa thực phẩm dùng một lần có thể đủ căn cứ để coi là một chất gây ung thư ở người.
Mức ảnh hưởng của ni lông, đồ nhựa đến sức khỏe là vậy, còn với môi trường thì sao? Một chủ đề đã quá cũ nhưng chưa bao giờ hết nóng.
Rác thải nhựa, ni lông khó phân hủy gây ô nhiễm môi trường tràn lan khắp nơi
Loại rác này rất khó phân hủy và hầu như không thể phân hủy qua hàng chục, hàng trăm năm, có tài liệu còn nói hàng nghìn năm. Chúng ta chỉ đang chôn nó xuống đất cho khuất mắt trông coi. Đống rác cứ phình lên mãi, lấy đâu ra đất để mở rộng thêm mãi?
Bình thường là thế còn trong thời đại dịch đâu chỉ có ở nước ta. Cả thế giới đều đang đối mặt với đại dịch rác thải song song với đại dịch Covid-19 do nhu cầu mua bán online tăng mạnh. Nhật Bản đã lập tức đẩy mạnh sản xuất hàng loạt dụng cụ đựng thức ăn cấu tạo từ nguyên liệu giấy, bột thực phẩm. Chúng vẫn vững chãi, sạch sẽ nhưng lại rất dễ dàng bị phân hủy và rất an toàn cho môi sinh.
Tôi rất thích ăn bánh gạo lắc phô mai hay khoai tây chiên trên đường Hoàng Diệu, quận 4. Tôi thích vì một phần nó ngon nhưng phần nhiều nó được đựng trong bịch giấy. Tôi chỉ cần cái bịch giấy đó và không cần thêm bất cứ cái ni lông nào. Cảm thấy mình đã cái bụng dù tôi biết việc làm này không ảnh hưởng đáng kể đến kích thước của những đống rác lộ thiên ngoài kia. Nhưng tôi thấy tôi khỏe hơn nhiều người.
Tôi từng biết về một tập đoàn trong nước sản xuất bao bì màng mỏng và chất dẻo cứng tự phân hủy hàng đầu khu vực. Họ đã xuất khẩu quy mô lớn các loại bao bì tự phân hủy, an toàn sinh học sang nhiều nước.
Có phải họ không quan tâm đến thị trường trong nước? Theo tôi nghĩ hoàn toàn không phải. Họ đều là những người yêu nước và rất xót xa trước tình trạng núi chất thải nhựa đang bị chôn lấp hay bị thả xuống ao hồ và dọc ven biển. Nhưng họ không thể cạnh tranh nổi về giá với các loại hộp xốp, túi nylon và các loại chất dẻo khó phân hủy hay không bị phân hủy. Các doanh nghiệp, đơn vị bán hàng, người dân không chấp nhận mua bao bì có giá cao hơn một chút như nhiều nước khác.
Hiện nay, nhiều công ty nhỏ đã bán những sản phẩm thân thiện môi trường như hộp đựng thức ăn làm bằng bã mía, bột ngô, chỉ có điều sản phẩm chưa rộng khắp. Nếu bạn không muốn mất thêm tiền mua hộp thân thiện môi trường, bạn có thể mang hộp thủy tinh, inox từ nhà hoặc túi giấy, mây, tre.
Và con em chúng ta sẽ phải chịu nhiều tai họa từ thói quen có hại hôm nay. Tại sao ta không nhân dịp dịch bệnh này, thử điều chỉnh lại thói quen, lối sống? Có cần mua quá nhiều quần áo, đồ đạc không, có cần ăn quá no, quá nhiều không? Bởi các khâu sản xuất đều tạo phát thải hại cho sức khỏe địa cầu. Và lối sống tối giản cũng đã khá phổ biến.
Thay đổi thói quen của bản thân, từng người xung quang bạn không dễ. Nhưng không phải bây giờ thì bao giờ?
Bình luận
Đăng nhập hoặc Tạo tài khoản để tham gia bình luận
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu