Cái chết từ tín dụng đen và giải pháp ngăn chặn

Vay 5 triệu đồng, “trả nợ” bằng mạng sống

Tháng 8/2017, bà Nguyễn Thị Bé (ở huyện Hóc Môn, TP.HCM ) vay “nóng” của Vũ Đức Thịnh 7 triệu đồng, mỗi ngày trả góp 310 ngàn đồng.

Lâm cảnh khó khăn nên bà Bé chỉ gom được tiền đủ để thanh toán bớt nợ trong 10 ngày, rồi mất khả năng trả tiếp. Thịnh yêu cầu bà Bé phải trả cả lãi và gốc là 13,5 triệu đồng, nhưng bà không thể trả được khoản nợ.

Những ngày sau đó, gia đình bà Bé phải thường xuyên hứng chịu các màn đòi nợ đầy tính hăm dọa từ Thịnh. Bắt đầu là mắm tôm, tiếp theo là đầu ếch thối và sau đó là sơn đã được ném vào nhà bà Bé.

“Kỹ thuật” đòi nợ kiểu này không hề mới, nhưng đủ hiệu quả khiến nạn nhân kiệt quệ về tinh thần.

Trước tình cảnh bị đe dọa, con trai bà Bé là Nguyễn Văn Bình (33 tuổi) đã phải cam kết với Thịnh trong một tuần sẽ trả nợ thay cho mẹ. Do chưa đòi được nợ nên khoảng 1h30 ngày 22/1/2018, Thịnh rủ bạn là Huỳnh Bá Thiên Ân đến nhà bà Bé tiếp tục ném mắm tôm để gây sức ép.

Đang nằm ngủ, nghe tiếng động mạnh trên mái nhà, Bình đoán Thịnh tiếp tục tới quậy phá. Trong cơn bực tức kìm nén bấy lâu, Bình cầm dao chạy ra đầu hẻm, chém Thịnh chết gục tại chỗ. Bình tiếp tục chém Ân, khiến nạn nhân bị thương tích 73 %.

Khi bị đưa ra xét xử, Bình thừa nhận hành vi giết người, nhưng cho rằng nguyên nhân do bị o ép quá đáng, quá sức chịu đựng nên mới ra tay.

Thật đáng tiếc, những câu chuyện đau lòng liên quan tới tín dụng đen như của Bình không phải là chuyện hiếm có trong xã hội.

Nhiều người mắc bẫy tín dụng đen. Ảnh minh hoạ

Tháng 5/2020, tại Châu Thành, Cần Thơ, gia đình phát hiện anh N.M.K (SN 1993) uống thuốc tự tử. Qua tìm hiểu, gia đình tá hỏa khi biết anh K. đã lỡ vay “nóng” tiền qua app với lãi suất cực cao. Theo người nhà K. ban đầu anh chỉ vay 5 triệu đồng. Nhưng đến hạn 7 ngày không trả kịp, số tiền phạt và tiền lãi liên tục tăng lên từng ngày, khiến chàng trai đang là giảng viên một trường cao đẳng ở Kiên Giang hoàn toàn mất khả năng chi trả. Nhằm “giúp” K. trả nợ, app cho anh vay đã giới thiệu các app khác để anh vay tiếp. Cứ thế anh K. lần lượt vay nhiều app, và số tiền nợ nhanh chóng “nở” thành hơn 200 triệu đồng.

Các app liên tục truy bức đòi nợ, đối tượng lạ mặt gọi điện đe dọa, khủng bố tinh thần, khiến anh K. bị hoảng loạn, không còn tâm trí làm việc. Cuối cùng, anh quyết định tìm đến cái chết để giải thoát chính mình.

Tìm đường chặn tín dụng đen

Cho đến thời điểm này, các ngân hàng đã bắt đầu ứng dụng big data và trí tuệ nhân tạo để đánh giá điểm tin cậy của khách hàng.

Ví dụ như TPBank đã ứng dụng công nghệ này trong đánh giá khách hàng doanh nghiệp và có thể rút ngắn thời gian xét duyệt cho vay online không tài sản đảm bảo từ 1 tuần xuống còn tối đa là 10 phút, đáp ứng nhu cầu vay nhanh của các doanh nghiệp.

Nhưng các ngân hàng mới "rón rén" cho vay online không tài sản thế chấp ở khối doanh nghiệp và vẫn chưa mạnh mẽ triển khai xuống lớp khách hàng có nhu cầu vay nóng rất lớn, là các hộ kinh doanh nhỏ lẻ và cá nhân vay tiêu dùng.

Với hơn một nửa là dân số trẻ, trong độ tuổi lao động, đang có nhu cầu tài chính cao, nhưng gặp nhiều rào cản khi tiếp cận tài chính chính thống, đặc biệt là nhóm người ở vùng nông thôn.

Đây chính là mảnh đất mầu mỡ mà tín dụng đen đang hoành hành, nhưng các ngân hàng lại chưa mạnh mẽ ứng dụng công nghệ để lấp đầy thị trường này.

Trong khi các ngân hàng vẫn chưa tiến vào thị trường này, một số công ty Fintech Việt Nam đã đi trước, tiếp cận khách hàng cá nhân và hộ kinh doanh nhỏ.

CEO Tima Trần Thế Vĩnh cho biết, trên thị trường đang tồn tại các ứng dụng (app) cho vay online đội mác P2P lending (cho vay ngang hàng) để thực hiện hoạt động cho vay trái pháp luật, theo hình thức “tín dụng đen”.

Để loại trừ tín dụng đen núp bóng, Chính phủ cần cơ chế pháp lý thử nghiệm (sandbox) để các công ty tài chính trực tuyến Việt Nam hoạt động.

Các công ty Fintech Việt Nam đang ứng dụng công nghệ để phân tích đánh giá sự tin cậy của khách hàng nhằm cho vay online không cần thế chấp một cách đơn giản. Tùy theo điểm tin cậy của khách hàng, các công ty Fintech này sẽ đưa ra mức tín dụng phù hợp.

Khi có chính sách sandbox quy định cách thức hoạt động, lãi, phí, hình thức chuyển, nhận tiền ra sao… cho hoạt động cho vay ngang hàng của các công ty Fintech sẽ ngăn chặn và loại bỏ tín dụng đen trá hình vì đã có khung pháp lý và quy định để thực thi.

CEO Fiin Trần Việt Vĩnh cho rằng, các cơ quan quản lý nhà nước cần sớm ban hành khuôn khổ pháp lý thí điểm để làm minh bạch thị trường. Như vậy, người dân sẽ không bị mắc vào bẫy tín dụng đen, các doanh nghiệp công nghệ tài chính đổi mới sáng tạo của Việt Nam có cơ hội phát triển công bằng trên thị trường nội địa.

Mới đây, Chính phủ đã chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước phối hợp các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền về cơ chế thí điểm quản lý hoạt động cho vay ngang hàng, các hình thức thanh toán mới chưa có quy định của pháp luật.

Như vậy, nếu có chính sách Sandbox cho hoạt động vay ngang hàng để các Fintech đủ điều kiện tiếp cận đối tượng khách hàng cá nhân cần vay vốn online, không cần thế chấp, đồng thời với việc các ngân hàng ứng dụng công nghệ để có thể tiếp cận với đối tượng khách hàng này nhanh chóng thuận tiện.

Đây sẽ là những mũi giáp công đẩy lùi tín dụng đen một cách hiệu quả. Lúc đó, người dân sẽ tiếp cận với các nguồn tín dụng nhanh chóng và tiện lợi, nhờ các tổ chức tín dụng ứng dụng công nghệ và cơ quan quản lý ra chính sách cởi mở cho các Fintech hoạt động.

Link: https://premium.vietnamnet.vn/cai-chet-tu-tin-dung-den-va-giai-phap-ngan-chan-n-474697.html