Bảo hiểm xã hội là "của để dành" với hộ kinh doanh

Mỗi ngày, hàng triệu hộ kinh doanh cá thể đang âm thầm vận hành một phần không nhỏ của nền kinh tế Việt Nam. Họ không phải là doanh nghiệp lớn, không có phòng nhân sự, kế toán,... Khi tuổi già đến, những người từng là “chủ” lại không có lấy một khoản lương hưu tối thiểu để nương tựa.

Kể từ ngày 1.7 tới đây, theo Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sửa đổi năm 2024, các chủ hộ kinh doanh có đăng ký sẽ chính thức trở thành đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Thay vì đứng ngoài cuộc, những hộ kinh doanh nhỏ lẻ sẽ bước vào vòng tròn an sinh, mở ra kỳ vọng về một tương lai ổn định và bền vững hơn cho người lao động tự do.

Chị Đoàn Thị Nga - Chủ cửa hàng hoa quả trên đường Trung Kính (Cầu Giấy, Hà Nội) chia sẻ: "Dạo gần đây, mình có tìm hiểu thì việc đóng bảo hiểm xã hội là cần thiết. Thứ nhất, đối với những người lao động tự do như mình, về già sẽ có lương hưu. Thứ hai, nó cũng là một khoản đảm bảo về sức khỏe cho mình".

Không chỉ dừng lại ở việc có nhu cầu hay hai chữ “tự nguyện” mà việc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc sẽ mang lại nhiều quyền lợi như lương hưu, chế độ thai sản, tử tuất. Dù phải trích một phần thu nhập mỗi tháng nhưng đổi lại là sự yên tâm lâu dài.

Từng là nhân viên văn phòng và đóng bảo hiểm xã hội theo công ty cũ, anh Nguyễn Tuấn Nam đã chọn hướng đi mới cho mình khi quyết định mở một cửa hàng nhỏ về ẩm thực. Nằm trong nhóm đối tượng mới phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, anh Nam cho hay: “Vấn đề bảo hiểm xã hội thì mọi người nên hiểu đúng nghĩa về nó, không coi nó như một khoản phải đóng. Đừng nghĩ là phải mà hãy coi nó như là một cái mình gọi là mình bỏ ra trích ra như để dành".

Theo anh Nam, về bản chất thì vẫn là tiền của mình, không đi đâu cả. Những người làm kinh doanh như mình thì cũng không trông chờ quá nhiều vào đồng lương hưu nhưng có còn hơn không, nhất là việc không ai biết trước ngày mai sẽ như nào. Lựa chọn đóng bảo hiểm xã hội là phương án dự phòng, có thì vẫn tốt hơn".

Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên, đa phần những hộ kinh doanh lâu năm lại không mấy mặn mà với khoản được coi là "của để dành". Chị Phạm Thu Hà - Chủ cửa hàng kinh doanh thời trang thể thao (Cầu Giấy, Hà Nội) thẳng thắn chia sẻ: “Mặc dù mức đóng thấp nhất là 585.000 đồng/tháng khá hợp lý nhưng với điều kiện phải duy trì mức đóng đó trong khoảng thời gian bao lâu. Mỗi năm lại đóng một mức thì mình không thể đóng được".

Về mức đóng BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh cá thể được quy định tại điểm a và b khoản 4 Điều 33 quy định tỉ lệ đóng BHXH bắt buộc là 3% vào quỹ ốm đau và thai sản, 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Về căn cứ đóng, theo điểm d khoản 1 điều 31 Luật BHXH 2024, chủ hộ kinh doanh được lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc nhưng thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

Do đó, mức đóng của chủ hộ kinh doanh tham gia BHXH hàng tháng là 25% tiền lương. Chủ hộ có thể lựa chọn phương thức đóng hàng tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần tùy theo nhu cầu.

Chỉ còn chưa đầy 1 tháng, Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi năm 2024 chính thức đi vào cuộc sống, việc xem xét tổng thể mức đóng, quy trình đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là cần thiết nhằm đảm bảo quyền lợi và giảm bớt gánh nặng cho người tham gia.